Νικόπολις - Γαράσαρη - Sebinkarahisar - Susehri.

Σας κάνουν ..κλικ; Καλώς ήρθατε!

Δευτέρα, 25 Οκτωβρίου 2010

Η Μαύρη Βίβλος 1914-1918



ΕΠΑΡΧΙΑ ΚΟΛΩΝΙΑΣ

Σφριγώσα και ακμάζουσά ποτε η επαρχία αύτη (κοινότ. 91 και πληθυσμ. 52855), με έδραν την ιστορικήν Νικόπολιν, εδοκίμασεν από του συντάγματος και εφεξής την μανίαν της νεοτουρκικής διοικήσεως υποστάσα, κατά τον ευρωπαϊκόν πόλεμον, την θηριώδη βίαν των τουρκικών ορδών και αυτού ακόμη του τουρκικού στρατού.
Μεταβληθείσα εις απέραντον κτήμα των περιοίκων τούρκων απώλεσε προς στιγμήν την χριστιανικήν αυτής όψιν δια ττον αριθμόν των βιαίων εξισλαμίσεων, τον διωγμόν των κοινοτήτων και εν γένει την επελθούσαν ερήμωσιν.
Είνε πρωτοφανείς αι ωμότητες και φρικιαστικά τα όργια και απερίγραπτοι αι διαρπαγαί και ληστεύσεις των χριστιανών της επαρχίας ταύτης, τόσον των εκδιωχθέντων όσον και των παραμεινάντων εν ταις εστίαις αυτών.
Παν ό,τι ηδύνατο να εφεύρη η σατανική φαντασία των τούρκων, υπό την σθεναράν προστασίαν και δη και πρωτοβουλίαν των κυβερνητικών οργάνων, εφηρμόσθη εις βάρος των ημετέρων.

Τμήμα Νικοπόλεως

Βάλδζανα – Τρουπτσή

Αμφότεραι αι κοινότητες αύται, δια τε την ευφορίαν και τον ρωμαντισμόν των τοπείων αυτών εφελκύσασαι ενωρίς την προσοχήν των νεοτούρκων εξεκενώθησαν εντός τριών ωρών βία, κατά Νοέμβριον 1916 και κατά διαταγήν του διοικητού Ασάφ, μη επιτραπέντος εις τους κατοίκους να παραλάβωσί τι των απολύτως αναγκαίων.
Κατά την απροσδόκητον ταύτην έξωσιν διαδραματίσθησαν γεγονότα φρικώδη.
Η Σοφία Ασλανίδου, χήρα και μήτηρ εξ τέκνων, αντιστάσα εις την διαταγήν όπως μη παραλάβη τι, εσφάγη θηριωδώς ενώπιον των τέκνων αυτής.
Η σύζυγος Στεφ. Τζεντεμή εξεβιάσθη ενώπιον του συζύγου αυτής, οδηγηθείσα έπειτα εις το χαρέμιον του Ταπάνογλου Ασήμ.
Την αυτήν οικτράν τύχην υπέστησαν η Σοφία Καραλόγλου και η Ανατολή Δεμιρδζόγλου, η δε Παρθένα Τουμανίδου εννοήσασα την τύχην, ήτις ανέμενεν αυτήν, ερρίφθη εις τον Λύκον ποταμόν και επνίγη.
Ο Νικήτας Θωμαϊδης, διαμαρτυρηθείς δια την τοιαύτην συμπεριφοράν των διενεργούντων την απέλασιν, κατεκρεουργήθη πάραυτα φρικωδώς προς παραδειγματισμόν των άλλων!
Οι λοιποί χριστιανοί κατέφθανον τη 26 Δεκεμβρίου 1916 εις Τοκάτην, οπόθεν, μετ’ αποχωρισμόν των γυναικοπαίδων από των ανδρών, απεστάλησαν ανά τα διάφορα καθαρώς τουρκικά χωρία της περιφερείας.
Καθ’ οδόν υπέστησαν αληθή μαρτύρια. Άσιτοι, υβριζόμενοι και παντοιοτρόπως εξευτελιζόμενοι, δεν ηδύναντο ουδέ σιωπηλήν τινα λύπην να αιθανθώσιν επί τη θέα των φρικαλεοτήτων, τας οποίας συνήντων διερχόμενοι τα καταστραφέντα αρμενικά χωρία. Απεκόπτετο αμέσως η γλώσσα και ενίοτε και η κεφαλή του τολμητίου!
Τούτο συνέβη εις τον Ηλίαν Κυνηγόπουλον, όστις κωφός ων και μη ακούσας την δοθείσαν σχετικήν διαταγήν των τούρκων, εκραύγασεν επί τη θέα αρμενικών πτωμάτων. Αυθωρεί απεκόπη η γλώσσα αυτού και απεκεφαλίσθη αυτός και η σύζυγος αυτού Αικατερίνη και η θυγάτηρ αυτού Σοφία.
Κατά Μάρτιον 1917 διαταχθέντες όπως επανέλθωσιν εις τας εστίας αυτών πλήρης χαράς επέστρεφον. Φθάσαντες όμως εις τα πρόθυρα των χωρίων αυτών υπέστησαν ληστρικήν επίθεσιν, διοργανωθείσαν υπό του κακού δαίμονος των μερών εκείνων Χαλήλ Ταπάν αγά, απολύσαντος συγχρόνως εναντίον εκείνων και αγέλην ολόκληρον πελωρίων ποιμενικών κυνών. Οι δυστυχείς χριστιανοί πανικόβλητοι και μεμωλωπισμένοι κατέφυγον και πάλιν εις Τοκάτην, Γάγγρας και αλλαχού.
Η θηριωδία των επισήμων και ανεπισήμων τούρκων υπήρξεν απερίγραπτος, μεταξύ δε πάντων προείχεν ο ανωτέρω μνημονευθείς Χαλήλ μετά των αδελφών αυτού. Ούτος προέβη εις σφαγήν του Αναστασίου Αθανάσογλου. Του Σάββα Γεκένογλου και της Μαρίας Τσουλφά, έδειρεν ανηλεώς τον ιερέα Στέφανον ξυρίσας έπειτα αυτόν προς εμπαιγμόν, εβασάνισε τον Ελευθέριον Καραγκιόζ διακορεύσας έπειτα και εγκλείσας εις το χαρέμιον αυτού την θυγατέρα εκείνου Σοφίαν, εξέσχισε τας κοιλίας των γυναικών Σοφίας Μήλογλου, Κερασιάς Τζίπιζ και Ελένης Χουπά εκ Καραπεζή αποκεφαλίσας και τους συζύγους αυτών.
Το μίσος των τούρκων εξεδηλούτο και μετά τον θάνατον των χριστιανών, των οποίων τα πτώματα δεν ενεταφιάζοντο, όπως γείνωσι βορά των ορνέων και των κυνών.
Τα πτώματα των αποθανόντων παπά Ευθυμίου, της θυγατρός αυτού Ελισάβετ και του Θεοφίλου Α. Κυνηγόπουλου ερρίφθησαν εις τους κύνας, η δε Μαρία Αθανάσογλου επιχειρήσασα να εκδιώξη αυτούς κατεξεσχίσθη υπ’ αυτών υπό τους σαρκαστικούς γέλωτας των καμηλατών Χουρσήτ και Σουκρή.

Χάχαβλα – Αλήσορ – Ισπαχάν μαχαλεσί – Καλαδζούκ – Έσολα – Φέϊλερη

Τα χωρία ταύτα εκδιωχθέντα κατά τον αυτόν χρόνον και εν μέσω πολλών ταλαιπωριών περιπλανηθέντα ανά τα όρη και τα σπήλαια διεσκορπίσθησαν εις τα τουρκικά χωρία της Κασταμονής και της Τοκάτης.
Ουχ ήττον φρικώδης υπήρξε και η τύχη των μη μετατοπισθέντων κοινοτήτων του τμήματος τούτου, της Νικοπόλεως μάλιστα γενομένης και παρανάλωμα του πυρός επί τω σκοπώ όπως αποκαλυφθώσι και παραδοθώσιν εις τας αρχάς οι κρυπτόμενοι εις τας ελληνικάς οικογενείας Αρμένιοι.
Αι σφαγαί και διαρπαγαί των χριστιανικών περιουσιών απετέλουν διασκέδασιν δια τους τούρκους, αι δε δι’ απειλών και βίας εξισλαμίσεις ήσαν πολλαί.

Τμήμα Αλούτσαρας

Χινδζηρί – Αναστός – Αλησίζ – Καμησλή

Εξεκενώθησαν τον αυτόν και τα προηγούμενα χωρία χρόνον καταφυγόντα εις Σεβάστειαν, Γάγγρας και Κασταμονήν. Πολλοί γέροντες και γυναικόπαιδα απέθανον εκ της πείνης και του ψύχους μεταξύ των χιονοσκεπών ορέων των δυσβάτων οδών.

Τμήμα Κερδζενησίου

Καδή-κιοϊ – Ριφαχιγιέ – Κονδύλια – Πισιούρ – Αλαδζά-χαν – Μονδολάς – Μεντέμελη

Κατά Ιούλιον 1917 ο μουδίρης μετά τινων τούρκων ενόπλων ελθών εις το χωρίον Καδήκιοϊ διέταξεν όπως εντός δύο ημερών απέλθωσιν οι κάτοικοι. Το αυτό εκοινοποίησε και εις τα λοιπά εξ χωρία. Τοιουτοτρόπως χιλιάδες ψυχαί δοκιμάσασαι προηγουμένως διαφόρους πιέσεις και καταδυναστεύσεις των τούρκων, διεσκορπίσθησαν εις τα τουρκικά χωρία της Σεβαστείας προς τελείαν αυτών εξόντωσιν.
Κατά την εκδίωξιν εγένοντο σφαγαί και διακορεύσεις και βεβηλώσεις ιερών ναών και απαγωγαί μικρών παιδίων και βρεφών υπό το πρόσχημα της προστασίας αυτών.

Τμήμα Επεσίου

Ιν-ονού – Παζάρ-πελέν – Κηζήκ – Τσαμλή-καλέ

Τα χωρία ταύτα εκδιωχθέντα κατέφυγον προς την Φάτσαν ή διεσκορπίσθησαν πολλαχού. Σφαγαί και φόνοι και απαγχονισμοί εσημειώθησαν πλείστοι όσοι κατά τον διωγμόν αυτών. Ο Βασίλειος Γεωργίου κατεσφάγη θηριωδώς εν Ζάρα ληστευθείς πρότερον. Απηγχονίσθησαν πολλοί φιλήσυχοι χωρικοί ως φυγόστρατοι δήθεν και επαναστάται και δη: εν Ιν-ονού 14, μεταξύ δ’ αυτών ο Ιωακείμ Σάββα, ο Κωνσταντίνος και Σάββα Τσερκέζ, ο Γεώργιος Πισία, ο Παύλος Μιχαήλ και ο Λάζαρος μετά της συζύγου αυτού, εν Κηζήκ 8, εν Τσαλή-καλέ 4 και ικανοί εν Παζάρ-πελέν.
Μερικός διωγμός εγένετο και εις τα λοιπά χωρία του τμήματος τούτου (Δερέ-κιοϊ, Κιόβ-τεπε, Αρμούτ-τσαϊρ, Καγιαλή-καγιά, Τζέτουρα, Κουλ-αλή, Τζελέπ, Καγιά-δεπέ, Μουρασή, Οβαδζούκ, Κουρ-μπαγή. Το χωρίον Παναγία δεν εξεκενώθη) κατόπιν πολλών πιέσεων και απαγχονισμών.
Οι παραμείναντες δεν είδον βελτιουμένην την θέσιν αυτών. Τουναντίον απαγορευθείσης πάσης μεταβάσεως αυτών εις τους αγρούς προς καλλιέργειαν υφίσταντο τον εκ λιμού θάνατον, το φάσμα του οποίου συχνάκις επισείοντες οι τούρκοι παρεπλάνουν πολλάς των χριστιανών εκλέγοντες συνήθως τας εκκλησίας ως τόπον κορεσμού των ασελγειών αυτών.

Την αυτήν τύχην υπέστησαν και τα χωρία των τμημάτων: Σούσεχρι, Κιρικίου, Γιαγλή-γιουζού, Μεσουδιέ και Σήσορτας, καίπερ μη εκπατρισθέντα, κατ’ έμπνευσιν και πολλάκις ρητήν διαταγήν του αρχηγού των εκεί στρατευμάτων Φεϊζή βέη, όστις καταρτίσας συμμορίας υπό τους ειδεχθεστέρους και απαισιωτέρους αυτόχθονας τούρκους κατελήστευε τους χριστιανούς, εξεβίαζεν αναιδώς ενώπιον των συγγενών αυτών τας χριστιανάς γυναίκας και παρθένους, απεκεφάλιζε νέους και εν γένει ηρήμου την χώραν εκείνην.

ΣΗΜ.:  Η «Μαύρη Βίβλος διωγμών και μαρτυρίων του εν Τουρκία Ελληνισμού 1914 – 1918» τυπώθηκε στο πατριαρχικό τυπογραφείο στην Κωνσταντινούπολη το 1919, στα ελληνικά και στα γαλλικά, προκειμένου να ενημερωθούν όσο το δυνατόν περισσότεροι για τα δεινά των χριστιανών στην Τουρκία.

8 σχόλια:

  1. Παπαδόπουλος Νίκος25 Οκτωβρίου 2010 - 9:44 π.μ.

    Με την σημαντικότατη βοήθεια του Houperin που ευχαριστώ θερμότατα κατάφερα τελικά να βρώ έστω και μέσω Google Earth τα ερείπια του χωριού των παππούδων μου Goynuk που πλέον δεν κατοικείται και εξ αυτιύ δεν αναφέρεται στο χάρτη αλλά και δεν άλλαξε όνομα. Αναφορές του έχω βρεί στον Ιστότοπο της Saplica (που απ΄ότι κατάλαβα πρόκειται για το Καταχώρ) καθώς και στην αναρτημένη φωτογραφία των ερειπίων του Ναού (που μάλλον πρόκειται για τον Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου γιατί μνημονεύεταιη αρχιτεκτονική του σε Ιστότοπο που αναφέρεται στην Ιστορία και τα Μνημεία της Νικόπολης) όπου το σχόλειο του αναρτήσαντα αναφέρει οτι πρόκειται για εκκλησία στο GOYNUK. Προτείνω (και επιφυλάσσομαι να το κάνω σύντομα για ό,τι βρήκα)να γίνει αντιστοίχιση των παλιών ονομάτων των χωριών με αυτά που υπάρχουν σήμερα.Παράδειγμα το Καρακεβεζήτ είναι το σημερινό Toplukonak, o συνοικισμός μεταξύ Saplica και γαράσαρης δε φέρει όνομα στο χάρτη προκύπτει όμως απο αναρτημένες φωτογραφίες οτι πρόκειται για την Tamzara. Θα παρακαλούσα να κατατεθούν ανάλογες αντιστοιχίσεις.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Πακαταριδης Χρηστος25 Οκτωβρίου 2010 - 11:57 π.μ.

    Πραγματι η σημερινη ονομασια του Καρακεβεζητ ειναι Topluconak απο πληροφοριες που εχω σωζετε ακομη και ο συνοικισμός της Χοζανας αλλα νομιζω οτι δεν διαμενει κανεις πλεον....καθως και στο Καρακεβεζητ πρεπει να μενουν περιπου 8 κατοικοι....

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Παπαδόπουλος Νίκος25 Οκτωβρίου 2010 - 1:08 μ.μ.

    Έχει πολλού περισσότερους. Μάλιστα η διαφορά μεταξύ 1997 και2000 μπορεί και να σημαίνει οτι κάτι συμβαίνει και πάλι στην περιοχή. Ωστόσο ανοιξε google δώσε στην αναζήτηση Toplukonak-sebinkarahisar θα σου βγάλει διάφορα απο τα οποία επέλεξε τη σελίδα της wikipedia. Εκεί θα δείς τα σημερινά στοιχεία του χωριού σου. Προς το τέλος της σελίδας έχει αναγραμμένα όλα τα χωριά που σήμερα ανήκουν στην επαρχία της Γαρέσαρης και απο κάτω όλες τιςς επαρχίες της Κερασούντας που κάθε μιά με τη σειρά της περιλαμβάνει τα χωριά που της ανήκουν. Ετσι μπορεί να δείς όλα αυτά τα χωριά.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Παπαδόπουλος Νίκος25 Οκτωβρίου 2010 - 3:11 μ.μ.

    Bulcana=Altincevre
    Eskikoy=Erentepe
    Goreze=Konak

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Πακαταριδης Χρηστος25 Οκτωβρίου 2010 - 7:32 μ.μ.

    Ευχαριστω πολυ για τις πληροφοριες κυριε Παπαδόπουλε και μου αρεσει πολυ οταν λετε Γαρεσαρη μου θυμιζετε τον Συγχωριανο σας και ιδιεταιρα αγαπητο μου τον κοινικοτα παππου κ.Σπυρο Γαλετσιδη....πραγματι ο πλυθησμός αυξηθηκε απο το 1997 εως το 2000...περιεργο..για ενα ορεινό χωρίο και ειδικα στην περιοχή της Νικοπολης...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Παπαδόπουλος Νίκος1 Νοεμβρίου 2010 - 2:08 μ.μ.

    Μερικές ακόμη αντιστοιχίες ονομάτων χωριών:

    Παλαιό όνομα Νέο όνομα Συν/νες
    μήκος πλάτος
    Keylik(Κεϊλίκα) Evcili 40 21 00 38 20 00
    manastir Gokcetas 40 25 00 38 37 00
    gedehor(καταχώρ)saplica 40 21 00 38 27 00
    Isola(Eσολα)Guneygoren 40 21 00 38 37 00
    Istrefi (Στρεφή)Curpinar40 23 00 38 33 00

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Αγαπητέ Νίκο, υπάρχουν οριμένες παρανοήσεις που πρέπει να διορθωθούν:

    To Goreze είναι η Κόρατζα.

    Το Altincevre είναι ένας μαχαλάς της Μπάλτζανας, ή οποία είναι πιο νότια, ακριβώς επάνω στο δρόμο προς Ερζιντζάν.

    Το Evcili δεν είναι η Κεϊλίκα, αλλά το Αγού-τερέ.
    Η Κεϊλίκα βρίσκεται πιο πάνω βορειοανατολικά, στο μέσον του νοητού άξονα Αγού-τερέ - Κιογνιούκ.

    Η Saplica είναι ο κάτω μαχαλάς του Κατωχώρ (το Πεϊλοχώρι). Ο μέσος μαχαλάς βρίσκεται βορειοανατολικά, από την ανατολική πλευρά του δρόμου προς Κερασούντα και ο κυρίως μαχαλάς ακόμα πιο πάνω βορειοανατολικά.

    Η Έσολα είναι όντως το Guneygoren, κάτω από την κορυφή του Αη Γιώργη (Hidirelez tepe).

    Η Στρεφή είναι το Gurpinar και νοτιοανατολικά της είναι το Καρακεβεζήτ. Ακριβώς κάτω είναι η Χόζανα του Καρακεβεζήτ, ο μαχαλάς που έψαχνε ο φίλος μας Χρήστος Πακαταρίδης.

    Μόλις βρω λίγο χρόνο θα ανεβάσω τους χάρτες που έχω έτοιμους, όπου αναγράφονται τα χωριά με τις δικές μας ονομασίες, αλλά και αρκετά από τα βουνά, τους γιαϊλάδες και τα δάση, όπως τα έλεγαν οι παππούδες μας.

    Λίγη υπομονή λοιπόν, για να διασταυρώσουμε όλοι τις πληροφορίες που έχουμε, ώστε να διορθωθούν λάθη που πιθανόν έχω στις δικές μου καταγραφές.

    Πάντως Νίκο μου, άλλο να τα βλέπεις στο χάρτη και άλλο να τα βλέπεις με τα μάτια σου.
    Δε μπορώ να περιγράψω τα συναισθήματά μου, την ώρα που βγαίνω από τη χαράδρα του Κελκίτ και βλέπω μπροστά μου τις λίμνες του Σούσεχρη.
    Ακόμη πιο έντονο είναι όταν έρχεσαι από τον επάνω δρόμο της Κερασούντας, κατεβαίνεις το Εγρή-μπελ και μπαίνεις στη Γαρέσαρη, αντικρύζοντας πρώτα το χωριό μου το Ασαρτζούκ.

    Ελπίζω στο επόμενο ταξίδι να έχω την παρέα κάποιων από εσάς. Να λιώσουν πρώτα τα χιόνια του Απρίλη και μετά...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. Παπαδόπουλος Νίκος1 Νοεμβρίου 2010 - 5:17 μ.μ.

    Αγαπητέ Houperin
    Θα πρέπει να πώ πως ό,τι αναφέρω προκύπτει απο έρευνα στο διαδύκτιο. Το πώς βρήκα το Καρακεβεζήτ το αναφέρω σε προηγούμενη ανάρτηση. Tα σημερινά προέρχονται απο την ιστοσελίδα www.tageo.com. Δεν ξέρω πως οι χώροι αυτοί αντλούν τις πληροφορίες τους και δεν έχω τρόπο να ελέγξω τις διάφορες πληροφορίες γιατί και πέραν των άλλων δε γνωρίζω την Τουρκική. Για παράδειγμα αναζητώντας Μπάλτζανα έπεσα στον altincevre στο ιστορικό του οποίου ρητά αναφέρεται οτι το προηγούμενο όνομά του είναι Μπάλτζανα. Αν ομως βάλεις στην αναζήτηση του google Altinova σε όλες σχεδόν τις αναρτήσεις αναφέρονται στην Μπάλτζανα. Ωστόσο σημασία έχει πράγματι να τα δείς. Ας το κανονίσουμε. Κάποιος να αναλάβει την πρωτοβουλία.

    ΑπάντησηΔιαγραφή