Νικόπολις - Γαράσαρη - Sebinkarahisar - Susehri.

Σας κάνουν ..κλικ; Καλώς ήρθατε!

Κυριακή, 9 Ιανουαρίου 2011

Τρουπτζή


Η Τρουπτζή ήταν ένα από τα σημαντικότερα και πιο εύφορα χωριά της περιοχής. Βρίσκεται 20 χλμ ανατολικά της Νικόπολης και συνορεύει ανατολικά με το Γαλατζούχ (Γαλετζίκ ή Καλετζίκ), δυτικά με την Κόρατζα, βόρεια με τη συνοικία Χόζανα του Καρακεβεζήτ, νότια με το Αλησάρ και το Ισπαχή Μαχαλεσί και εν μέρει με τη Χάχαβλα και το δάσος Γορλάμ, που ανήκε στον Απτού Μπέη από το Αγουτμούς.


Είχε περίπου χίλιους κατοίκους χριστιανούς ορθόδοξους και μια περίλαμπρη λιθόκτιστη εκκλησία, με ψηλό καμπαναριό και πλούσια διακόσμηση. Ήταν ο ναός του Αγίου Θεοδώρου του Στρατηλάτη, που άρχισε να χτίζεται το 1874 και τελείωσε το 1896 ενώ τα εγκαίνιά του έγιναν επί Πολύκαρπου Ψωμιάδη το 1900.


Υπήρχαν επίσης πολλά παρεκκλήσια. Η Κοίμησις της Θεοτόκου (παλιά εκκλησία που σώζονταν και κάποια από τα ερείπιά της), η Αγία Βαρβάρα, ο Άγιος Αθανάσιος, ο Άγιος Ιωάννης, η Ζωοδόχος Πηγή, ο Άγιος Παντελεήμων, ο Άγιος Γεώργιος της Τζεπετζή, ο Άγιος Ιωάννης του Γουστζή, των Πέτρου και Παύλου, ο Προφήτης Ηλίας, ο Άγιος Κωνσταντίνος, η Παναγία του Γιαϊλέϊ, ο Άγιος Δημήτριος στων Κιολέντων το αλώνι, του Τσινάρ ο Άγιον και τη Τσαχίρας ο Άγιον στο Γαγιά-παση.



Το χωριό αρχικά είχε ένα λιθόκτιστο σχολείο με τρεις αίθουσες, που κατασκευάστηκε μετά το 1865, Μετά την αύξηση των μαθητών, οι κάτοικοι αναγκάστηκαν να χτίσουν μεγαλύτερο σχολείο, το οποίο θα φιλοξενούσε και μαθητές από τα μικρότερα διπλανά χωριά Έσολα και Γαλατζούχ, που δε μπορούσαν να συντηρήσουν δικό τους.

Έτσι, με προσωπική εργασία, με τη συνδρομή των κατοίκων και με τους εράνους των ξενιτεμένων χωριανών, άρχισε η ανέγερση κατά το 1911 νέου σχολείου, υπό την επίβλεψη και καθοδήγηση του αρχιτεχνίτη Χατζή Ιορδάνου από το χωριό Τσαλ της Χαλδείας.

Το νέο σχολείο ολοκληρώθηκε το 1914 και ήταν διώροφο με πελεκητή πέτρα. Στον κάτω όροφο υπήρχαν τέσσερις αίθουσες, μεγάλη σάλα και αποθήκη, ενώ ο πάνω όροφος έμεινε ασυμπλήρωτος λόγω των γεγονότων που ακολούθησαν. Για δύο χρόνια λειτούργησε με έξι τάξεις και κατά εποχές δίδαξαν οι Κωνσταντίνος Καραμελίδης, Παύλος Κολεσίδης, Θεόδωρος Κολεσίδης, Αρτεμισία Κολεσίδη, Κωνσταντίνος Ιορδανίδης, Κωνσταντίνος Ορφανίδης, Χρήστος Βαλαβάνης, Σάββας Σερτερίδης, Θεόδωρος Στρουθόπουλος, Παναγιώτης Παλαιστής και Νικόλαος Ορφανίδης.


Το κλίμα του χωριού ήταν εύκρατο και υγιεινό, ενώ το έδαφος ήταν πολύ εύφορο και γόνιμο, κατάλληλο για την καλλιέργεια δημητριακών και κηπευτικών. Στα νότια του χωριού υπάρχει ο λόφος που ονομαζόταν τη Γιαϊλεγή το γούζιν, γιατί στις πλαγιές του υπήρχαν βοσκότοποι. Μετά από το λόφο ήταν οι πεδιάδες τη γαλέ το τσαϊριν, το ζυζυγύριν, τη Τελή Ηλία το γκιόλιν, τ’ εφτά πεγάδε και της Βασιλικής το γκιόλιν. Ανατολικά από το χωριό περνούσε ένας παραπόταμος που ενωνόταν με το Λύκο κάτω από το συνοικισμό Χόζανα του Καρακεβεζήτ. Το καλοκαίρι πήγαιναν στο γιαϊλέν Τεβλιτζέ, νότια του χωριού και για μερικά χρόνια στο γιαϊλέν Τερέκιοϊ στα βόρεια, μετά τα χωριά Καρακεβεζήτ και Μπάλτζανα. Αν και το Τερέκιοϊ το είχαν αγοράσει από τον Ναλτσίν ογλού ή Κεντς αγά από την Κερασούντα, τα τελευταία χρόνια τον εγκατέλειψαν γιατί τον διεκδικούσαν και οι κάτοικοι των άλλων δύο χωριών.


Πριν έρθουν οι Τούρκοι στην περιοχή, το χωριό βρισκόταν στους πρόποδες του λόφου του Αγίου Γεωργίου, νοτιότερα από τη σημερινή του θέση και ονομαζόταν Τζεπετζή. Μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα σώζονταν ερείπια των κτισμάτων και την εκκλησίας που ονομαζόταν τη Τζεπετζή η Παναγία. Μεταξύ 1470 και 1480 τρία αδέρφια από την Αργυρούπολη, μαζί με τις οικογένειές τους, ήρθαν και εγκαταστάθηκαν στην τοποθεσία Χαρμαντζίκ (μικρό αλώνι), μεταξύ του Λύκου και των αγροκτημάτων της Κόρατζας, δυτικά του Τιρέκ-ταση, όπου επίσης σώζονταν ερείπια των κτισμάτων. Αργότερα εγκατέλειψαν το μέρος και ο ένας αδερφός ήρθε στο κάτω μέρος της σημερινής Τρουπτζής και δημιούργησε τη γενιά των Γρηγοράντων, οι άλλοι δύο αδερφοί ήρθαν στο άλλο άκρο του σημερινού χωριού και δημιούργησαν το μαχαλά των Νικητάντων. Τελικά, σ’ αυτό το νέο μέρος ήρθαν και οι υπόλοιποι κάτοικοι του παλιού χωριού Τζεπετζή.
Από τους κατοίκους της Τρουπτζής που ήρθαν αργότερα, οι Καραμελίδηδες (Γαλάμτζε), οι Τσιρανίδηδες (Τεκέντ) και οι Κελεσίδηδες (Κελεσέντ) ήρθαν από το Ερζερούμ, οι Παλαιστίδηδες (Κελέντ) και Σεμερτζίδηδες (Σεμερτζάντ) από την Κοασία και αρκετοί άλλοι από την περιοχή της Αργυρούπολης. Το νέο χωριό ονομάστηκε Τρουπτζή, γιατί είχε υγιεινό κλίμα και άνδρες ρωμαλέους όπως το τουρπ (ρεπάνι).

Στα υψώματα πάνω από το χωριό, που τα ονόμαζαν Αλέ-κλησέ υπήρχε παλαιότερα κατοικημένη περιοχή, όπου σώζονταν ερείπια κατοικιών και μνημείων. Λίγο πιο κάτω υπήρχαν και ερείπια κάστρου (γαλές – καλές) και έτσι την πεδιάδα που υπάρχει στους πρόποδες του χωριού την ονόμασαν τη Γαλέ τα τσαϊρε.


Πολλοί κάτοικοι του χωριού, παρά τα πλούσια βοσκοτόπια, τα εύφορα εδάφη και τα άφθονα νερά, προτίμησαν από τις αρχές του 20ου αιώνα να ξενιτευτούν στην Κωνσταντινούπολη, τη Ρωσία και τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής.

Για πολλά χρόνια οι κάτοικοι ζούσαν ειρηνικά με τους Τούρκους διπλανών χωριών, εκτός από μεμονωμένα επεισόδια. Στις 3 Νοεμβρίου του 1916 όμως, εκτοπίστηκαν μαζί με τους κατοίκους των χωριών Μπάλτζανα, Αλούτζαρα, Γάμισλη, Αναστός και Χίντζιρι και μετά από περιπετειώδη πορεία τριάντα ημερών, έφτασαν στην Τοκάτη. Κι εκεί όμως δεν έμειναν όλοι, αφού αρκετούς τους οδήγησαν στο κατεστραμένο ήδη αρμένικο χωριό Άρτοβα, έξι ώρες νότια της Τοκάτης, και από εκεί ανά ομάδες τους μοίρασαν στα γύρω χωριά για αναγκαστική εργασία.


Μετά την ανακωχή του 1918 μερικοί έφυγαν για την Κωνσταντινούπολη, οι περισσότεροι όμως γύρισαν στην Τρουπτζή, που την βρήκαν έρημη, κατεστραμένη και λεηλατημένη. Λόγω της έλλειψης χρημάτων, στέγης, τροφίμων, ζώων και της πείνας που προέκυψε, αρκετοί πέθαναν. Οι υπόλοιποι, όσο διαρκούσε η ανακωχή, κατέφυγαν στην Κερασούντα και από εκεί στην Κωνσταντινούπολη. Τελικά έφυγαν για την Ελλάδα και εγκαταστάθηκαν στην Καβάλα, στο Ζυγό, στη Νικήσιανη, στη Γεωργιανή, στη Σιταριά (Αμάτοβο) Θεσσαλονίκης, στο Μακροχώρι Βέροιας, στον Κορυδαλλό του Πειραιά και 15 οικογένειες περίπου στην Καλλιθέα της Αθήνας. Πολλές οικογένειες από την Τρουπτζή, περίπου 60, άλλες πριν τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και άλλες μετά την ανακωχή του 1918, έφυγαν και εγκαταστάθηκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής.

4 σχόλια:

  1. Houperin συγχαρητήρια
    Τα στοιχεία που δημοσιεύεις είναι πραγματικά πολύτιμα.
    Ως απ΄γονος Νικοπολιτών, σ' ευχαριστώ.

    Σάββας

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Σάββα, ελπίζω να είδες την απάντηση για το θείο της γιαγιάς σου, τον Ιωαννίκιο, ηγούμενο στην Παναγία του Καγιά-ντιπη. Σου έγραψα κι άλλα στοιχεία εκεί και ετοιμάζω περισσότερα για το μοναστήρι. Αύριο θα είμαι με τα αδέρφια μας στην Ιστικλάλ. Θα παρουσιάσουν στην καρδιά της Πόλης το έθιμο των Καλαντάρηδων, (τα Μωμογέρια). Οι Καραντενιζλήδες φωνάζουν πιά, όλο και πιο δυνατά για την καταγωγή τους, τα ήθη και τα έθιμά τους. Θα δώσω χαιρετίσματα.. :)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Συγχαρητηρια για το ομορφο αυτο blog. Πολυ χρησιμες οι πληροφοριες!! Η Τρουπτζή ήταν το χωριο του παππού μου (Καραμελίδη Ιωαννη του Κυριάκου) και της γιαγιας μου (Ορφανιδου Σοφία του Κυριακου). Οταν εφυγαν απο την Τρουπτζη εγκαταστάθηκαν αρχικα στην Καβάλα και επειτα ηρθαν στο Μακροιχωρι της Ημαθιας. Πράγματι όλοι η οικογενεια ειχε το παρατσουκλι Γαραμελτζαντ !!!

    Καραμελιδης Κυριακος τ. Βασιλείου
    Μακροχωρι Ημαθιας

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. ΛΕΓΟΜΑΙ ΣΤΑΘΗΣ ΚΕΛΕΣΙΔΗΣ ΤΟΥ ΘΕΟΔΩΡΟΥ.ΕΙΜΑΙ ΚΑΤΟΙΚΟΣ ΑΣΩΜΑΤΩΝ ΒΕΡΟΙΑΣ ΑΛΛΑ ΤΟ ΣΟΙ ΤΟΥ ΠΑΠΠΟΥ ΜΟΥ ΣΤΑΘΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΘΗΚΕ ΣΤΟ ΜΑΚΡΟΧΩΡΙ.ΟΠΟΙΟΣ ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΚΑΤΙ ΠΕΡΙΣΟΤΤΕΡΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΠΟ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΤΟΥ ΠΑΠΠΟΥ ΜΟΥ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΤΕΙΛΕΙ EMAIL ΣΤΟ skeles@otenet.gr

    ΑπάντησηΔιαγραφή