Νικόπολις - Γαράσαρη - Sebinkarahisar - Susehri.

Σας κάνουν ..κλικ; Καλώς ήρθατε!

Κυριακή, 19 Ιουνίου 2011

Οικογένεια Χαραλαμπίδη, από τα Κονδύλια Νικοπόλεως


Τα πρώτα στοιχεία για την οικογένεια αρχίζουν γύρω στο 1850, με τη γέννηση του Παναγιώτη Χαραλαμπίδη στα Κονδύλια. Ήταν γεωργός και μελισσοκόμος, γι’ αυτό τον έλεγαν και Μπαλτζή-Παναγιότ. Παντρεύτηκε την Παρθένα από το Αλατζά-χαν και απέκτησαν το Σάββα, τον Ιωάννη, το Γεώργιο και τον Ελευθέριο. Ο Παναγιώτης Χαραλαμπίδης πέθανε στα Κονδύλια το 1920.


Ο γιός του Παναγιώτη Χαραλαμπίδη, Σάββας, γεννήθηκε στα Κονδύλια το 1892 και είναι άγνωστο πότε και που πέθανε. Σε ηλικία 18 ετών παντρεύτηκε τη 15χρονη Άννα Καλογιαννίδου, κόρη του Ιωάννη και της Πελαγίας, από το Καδήκιοϊ. Μαζί της απέκτησε δύο παιδιά, το Θεόδωρο (γενν. 1910) και την Ειρήνη (γενν. 1913).
Ο Σάββας Χαραλαμπίδης το 1913 κατατάχτηκε στον τουρκικό στρατό και ενώ υπηρετούσε στον Καύκασο, αυτομόλησε με τον οπλισμό του στη Ρωσία και κατατάχτηκε στον τσαρικό στρατό. Σύμφωνα με το συμπολεμιστή του Χρήστο Λαμπριανίδη από τη Δράμα, η εξέλιξή του στο ρωσικό στρατό ήταν ραγδαία και οφειλόταν στις ικανότητες και τη μόρφωσή του (γνώριζε και τη γαλλική γλώσσα). Έτσι, το 1917 έφτασε στο βαθμό του στρατηγού. Κατά το τέλος της ρωσικής επανάστασης έφτασε κυνηγημένος από το στρατό των μπολσεβίκων μέχρι την Οδησσό. Εκεί, μαζί με τους στρατηγούς Βράνγκελ και Κουτιέποβ, καθώς και τα υπολείμματα του στρατού των «Λευκών», κατέλαβαν τα πλοία στα οποία οι «Ερυθροί» είχαν φορτώσει τους θησαυρούς του Τσάρου (σε περίπτωση αποτυχίας της επανάστασης). Ο Σάββας Χαραλαμπίδης κατέληξε στη Μασσαλία, όπου χάθηκαν πλέον τα ίχνη του. Σύμφωνα με κάποια πληροφορία, το 1950 ζούσε στο Βέλγιο με άλλο όνομα.

Ο γιός του Σάββα Χαραλαμπίδη, Θεόδωρος, γεννήθηκε στα Κονδύλια στις 8 Μαρτίου 1910. Τον Ιούλιο του 1920 εξορίστηκε, μαζί με τη μητέρα του Άννα και την αδελφή του Ειρήνη, σε ένα τσερκέζικο χωριό. Όπως ανέφερε ο ίδιος «στη διάρκεια της πορείας μας στην εξορία, όπου σταματούσαμε να ξεκουραστούμε, όποιος Τούρκος μας έβλεπε άνοιγε το «γιούκο» με τα ελάχιστα υπάρχοντα που κουβαλούσε η μητέρα μου και ό,τι του άρεσε το έπαιρνε. Ήμουν τόσο αδύνατος, που μια νύχτα ξύπνησα από τον υπαίθριο ύπνο μου νομίζοντας ότι έβρεχε, ενώ έπεφταν στο πρόσωπό μου τα δάκρυα της απελπισμένης μητέρας μου που με έκλαιγε ζωντανό, μην πιστεύοντας ότι θα άντεχα στις κακουχίες της εξορίας».
Ευτυχώς, με τη βοήθεια του θείου τους Γιώργου, κατάφεραν να διαφύγουν από το τσερκέζικο χωριό και να φτάσουν σε μια περιοχή της Καππαδοκίας που κατοικούσαν μόνο χριστιανοί και μετά στην Καισάρεια και στα Φλαβιανά. Εκεί η Άννα έβαλε τα δυο παιδιά στο Ορφανοτροφείο που διηύθυνε ο επίσκοπος Νικόλαος και εκείνη ξενοδούλευε σε σπίτια. Μια νύχτα, πηγαίνοντας η Άννα να δει συγγενείς που έμαθε ότι έφτασαν σε διπλανό χωριό, χάθηκε. Την έπιασαν Τούρκοι βοσκοί και προσπάθησαν να την κακοποιήσουν, αλλά εμφανίστηκε ένας καβαλάρης που κυνήγησε τους Τούρκους και τη μετέφερε στο σπίτι του, στο χωριό Άγιος Κωνσταντίνος. Ο καβαλάρης ήταν ένας πλούσιος Αρμένης έμπορος που ζούσε με τη μητέρα του και λίγες μέρες μετά της ζήτησε να τον παντρευτεί και να πάρουν και τα παιδιά της να ζήσουν μαζί. Τα παιδιά όμως δε θέλησαν και έμειναν στο Ορφανοτροφείο. Η Άννα πιεζόμενη από την ανάγκη επιβίωσης και ελπίζοντας ότι τα παιδιά θα άλλαζαν γνώμη, τον παντρεύτηκε το 1921.

Το 1922 ο Θεόδωρος και η Ειρήνη, μεταφέρθηκαν από την «Αμερικανική Περίθαλψη» στην Ελλάδα, χωρίς να αποχαιρετίσουν τη μητέρα τους, επειδή το χωριό Άγιος Κωνσταντίνος ήταν μακριά από τα Φλαβιανά. Μετά την άφιξή τους στον Πειραιά, τα παιδιά μεταφέρθηκαν σε ίδρυμα στην Αιδηψό. Μετά από λίγο καιρό τα επισκέφθηκαν οι αδελφοί Δημήτριος και Κοσμάς Σιδηρόπουλος, που υπήρξαν προστατευόμενοι του παππού τους Παναγιώτη Χαραλαμπίδη στα Κονδύλια. Όπως είπαν «δε μπορούσαν να δεχθούν ότι τα εγγόνια του προστάτη τους στον Πόντο ζούσαν σε ίδρυμα» και τα πήραν μαζί τους στο χωριό Σκοπιά Σερρών. Εκεί όμως τα χρησιμοποίησαν ως παραγιό και υπηρέτρια στα σπίτια τους, γεγονός που ανάγκασε το Θεόδωρο να φύγει μια νύχτα κρυφά από το σπίτι και «ξυπόλυτος, νηστικός, με σκισμένο κοντό παντελονάκι», να φτάσει περπατώντας στη Δράμα. Εκεί ζούσε ο μεγαλύτερος εξάδελφός του Γρηγόρης Χαραλαμπίδης, ο οποίος τον βοήθησε να εισαχθεί στο Ορφανοτροφείο Δράμας και μετά στο Ορφανοτροφείο Ελευθερούπολης, όπου το 1928 τελείωσε το δημοτικό σχολείο. Από το 1928 μέχρι το 1934 φοίτησε στο Διδασκαλείο Δράμας και μετά υπηρέτησε ως δάσκαλος στη Μαρμαριά Δράμας (Οκτώβριος 1934 – Μάρτιος 1935), στην Αλιστράτη Σερρών (Ιούνιος 1935 – Νοέμβριος 1935), στη Γαληψό Καβάλας (1938-1940), στο Χορτοκόπι Καβάλας (1950), στο Χρυσόκαστρο Καβάλας (1950-1959) και στο 2ο Δημοτικό Σχολείο Ελευθερούπολης (1959-1971). Διετέλεσε διευθυντής του Οικοτροφείου Ελευθερούπολης (1971-1972), επίτροπος στην εκκλησία του Αγίου Ελευθερίου Ελευθερούπολης (1962-1992) και μητροπολιτικός σύμβουλος (1964-1992)

Το 1936 ο Θεόδωρος Χαραλαμπίδης φοίτησε στη Στρατιωτική Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών Σύρου και υπηρέτησε τη θητεία του στην Ξάνθη έως τον Ιούνιο του 1938. Το 1940 επιστρατεύτηκε και πολέμησε στην Αλβανία. Το Δεκέμβριο του 1947 υπηρέτησε στην Καρδίτσα και μετά το 1949 στη Νέα Ζίχνη Σερρών ως Διοικητής των ΜΑΥ. Απολύθηκε από το στρατό στις 20 Απριλίου 1950.

Το 1938 ο Θεόδωρος Χαραλαμπίδης παντρεύτηκε την 24χρονη Πασχαλιώ Παναγιωτίδου, που γεννήθηκε το 1914 στην Ξάνθη. Μαζί της απέκτησε έξι παιδιά. Το Σαββούλη, το Γιωργάκη, την Αθηνούλα, το Στυλιανό, τον Αλεκάκη και την Άννα.
Η Πασχαλιώ πέθανε στην Ελευθερούπολη το 1963 και την επόμενη χρονιά ο Θεόδωρος Χαραλαμπίδης παντρεύτηκε την Αργυρή Ξαφίνα, κόρη του Στέργιου και της Κλεοπάτρας.
Η Αργυρή γεννήθηκε το 1915 και πέθανε το 1999 στην Ελευθερούπολη.

Η Άννα Καλογιαννίδου, μητέρα του Θεόδωρου και της Ειρήνης, που είχε παντρευτεί τον Αρμένη στο χωριό Άγιος Κωνσταντίνος, από το δεύτερο γάμο της απέκτησε τέσσερα παιδιά και για μεγαλύτερη ασφάλεια μετακόμισαν στην Κωνσταντινούπολη. Μετά από μηνύματά της σε ελληνικές εφημερίδες, το 1955 βρήκε τα παιδιά της Θεόδωρο και Ειρήνη και τα συνάντησε στο Χρυσόκαστρο Καβάλας, όπου υπηρετούσε ως δάσκαλος ο Θεόδωρος.

Η Άννα Καλογιαννίδου πέθανε το 1957 στην Κωνσταντινούπολη.

Ο Θεόδωρος Χαραλαμπίδης πέθανε στη Θεσσαλονίκη, στις 10 Φεβρουαρίου 1999.


ΣΗΜ.: Η καταγραφή της ιστορίας έγινε από τον υιό του Θεόδωρου, Στυλιανό Χαραλαμπίδη, καθηγητή Παρασιτολογίας και Παρασιτικών Νοσημάτων, στην Κτηνιατρική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
http://users.auth.gr/harala
 

4 σχόλια:

  1. Αγαπητέ κύριε καθηγητά, ευχαριστούμε που μοιραστήκατε μαζί μας την ιστορία της οικογένειάς σας. Αυτό που βρήκαμε, ψάχνοντας λίγο, είναι οτι ο αδερφός του παππού σας, Γεώργιος Χαραλαμπίδης του Παναγιώτη από τα Κονδύλια, εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα στο έρημο σήμερα χωριό Πλακόστρωτο Δράμας. Ο άλλος αδερφός του παππού σας, Ελευθέριος Χαραλαμπίδης του Παναγιώτη από τα Κονδύλια, μαζί με τη γυναίκα του Δέσποινα, εγκαταστάθηκαν στα Θερμά Νιγρίτας Σερρών. Δυστυχώς δε μπορέσαμε να βρούμε κάτι άλλο. Μάλιστα με το όνομα Καλογιαννίδης, το γένος της γιαγιάς σας, δεν καταγράφηκε κανένας πρόσφυγας στην Ελλάδα από το χωριό Καδήκιοϊ.

    Όσον αφορά τα Κονδύλια, που ονομαζόταν και Τσακμακλή παλιά, σήμερα λέγεται Kandilkoy και είναι σχεδόν ερημωμένο. Στη φωτογραφία που συνοδεύει το κείμενο μπορείτε να δείτε τα ερειπωμένα σπίτια των Ρωμιών προγόνων μας, από τα οποία έχουν μείνει μόνο οι πέτρινες βάσεις.
    Ο συμπολεμιστής του παππού σας Χρήστος Λαμπριανίδης, πρέπει να ήταν γιός του ιερέα Παντελή Λαμπριανίδη από τα Κονδύλια, που λειτουργούσε στο ναό του Αγίου Γεωργίου στη Ρεφαγιά, πριν την ανταλλαγή.

    Τα Κονδύλια βρίσκονταν νοτιοανατολικά της Ρεφαγιάς και γύρω του ήταν μόνο κούρδικα και τούρκικα χωριά. Το πιο κοντινό ρωμέικο ήταν το Καδήκιοϊ. Στα Κονδύλια ζούσαν 30 οικογένειες με περίπου 150 άτομα, εκκλησία του Προφήτη Ηλία και πέτρινο σχολείο με 35 μαθητές. Ο παππούς του προ-πάππου σας λεγόταν επίσης Παναγιώτης Χαραλαμπίδης και μαζί με άλλες οικογένειες (Σιδηρόπουλοι, Λαμπριανίδηδες, Γεωργίου, Ορφανίδηδες, Βασιλειάδηδες) ήρθαν σ' αυτό το χωριό περίπου το 1800, από το χωριό Αργούλι του Χαλεπίου, όπου δούλευαν στο εκεί μεταλλείο. Όταν ήρθαν και έχτισαν τα Κονδύλια, στο μέρος εκείνο υπήρχε ένα λατομείο τσακμακόπετρας, γι' αυτό ονόμαζαν το χωριό και Τσακμακλή.

    Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, το 1917 μεταφέρθηκαν-εξορίστηκαν στο Αζιζιέ της Σεβάστειας και μετά από οκτώ μήνες κατέβηκαν στην Καισάρεια. Εκεί πρέπει να χώρισαν οι δρόμοι της γιαγιάς σας με τα παιδιά της, καθώς και με τους υπόλοιπους συγχωριανούς. Πιθανόν η διαφορά του έτους της εξορίας με τη δική σας αφήγηση, να οφείλεται σε σύγχιση χρόνου, απόλυτα φυσιολογική.
    Οι υπόλοιποι κάτοικοι των Κονδυλίων, προφανώς και οι συγγενείς σας (εκτός της γιαγιάς σας και των παιδιών της) αργότερα κατέβηκαν σε ένα χωριό της περιοχής των Αδάνων όπου έμειναν περίπου ένα χρόνο και τελικά πήγαν στη Μερσίνα και ζήτησαν από την ελληνική κυβέρνηση να τους φέρει στην Ελλάδα. Ο Γάλλος στρατηγός Γκουρώ στη Βηρυττό τους επιβίβασε σε ένα καράβι και τον Ιούνιο του 1920 έφτασαν στην Ελλάδα και εγκαταστάθηκαν κυρίως στη Σκοπιά, το Λειβαδοχώρι και το Πευκοχώρι Σερρών, καθώς και στη Δράμα.

    Ελπίζω να βοηθήσαμε με κάποιες ψηφίδες στην οικογενειακή σας ιστορία.

    Houperin

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Έχουμε ορισμένα νέα στοιχεία για την οικογένεια Χαραλαμπίδη και τα παραθέτουμε:

    Ο Σάββας Χαραλαμπίδης είχε στα Κονδύλια ένα σπίτι, τέσσερις κήπους συνολικής έκτασης δέκα στρεμμάτων, τρία λιβάδια συνολικής έκτασης δώδεκα στρεμμάτων, δεκατέσσερις αγρούς συνολικής έκτασης εξήντα στρεμμάτων, ένα αλώνι και δεκαπέντε μελίσσια. Συγκληρονόμοι της περιουσίας του, συνολικής αξίας 910 χρυσών λιρών Τουρκίας, ήταν τα παιδιά του Θεόδωρος και Ειρήνη.

    Επίσης στην Ελλάδα ήρθαν τα παιδιά του Ιωάννη Χαραλαμπίδη (αδερφού του Σάββα), Χριστόφορος, Λάζαρος και Νικόλαος, ο επίσης αδερφός του Σάββα, Γεώργιος Χαραλαμπίδης και τα παιδιά του Ελευθερίου (αδερφού του Σάββα) Δέσποινα και Θεοφάνης. Από τα τρία αδέρφια του Σάββα Χαραλαμπίδη, εν ζωή το 1925 στην Ελλάδα ήταν μόνο ο Γεώργιος.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Παρακαλώ δεχθείτε τις ειλικρινείς ευχαριστίες μου, για τις πολύτιμες πληροφορίες που μου στείλατε. Μπορείτε σας παρακαλώ να μου δώσετε περισσότερα στοιχεία για την πηγή των πληροφοριών, καθώς και για τον τόπο διαμονής συγγενών μου;
      Με εκτίμηση
      Σ.Θ.Χαραλαμπίδης

      Διαγραφή
    2. Κύριε καθηγητά,
      Δυστυχώς για την εγκατάσταση στην Ελλάδα δεν έχουμε άλλες πληροφορίες, εκτός από αυτές που αναφέραμε σε ανωτέρω σχόλιό μας. Τα στοιχεία μας αποτελούν ψηφίδες που προέρχονται από προσωπική έρευνα σε αρχειακό υλικό της Ελλάδας και της Τουρκίας, έρευνα που βρίσκεται εν εξελίξει και κάθε νέο στοιχείο που προκύπτει το γνωστοποιούμε στους ενδιαφερόμενους.

      Χουπερήν

      Διαγραφή