Νικόπολις - Γαράσαρη - Sebinkarahisar - Susehri.

Σας κάνουν ..κλικ; Καλώς ήρθατε!

Πέμπτη, 7 Ιουλίου 2011

Ισπαχή-μαχαλεσί


Το χωριό αυτό βρίσκεται ανατολικά της Νικόπολης και συνορεύει στα βόρεια με το Αλησάρ, νότια με τη Χάχαβλα, δυτικά με τους λόφους του Αγίου Γεωργίου και Παγί-τσαρτάχ, ανατολικά με τη Φέϊλερε και το τουρκικό Σάϊ-μουχάλ. Στις αρχές του εικοστού αιώνα είχε 80 οικογένειες με 400 κατοίκους, εκ των οποίων οι 350 ελληνορθόδοξοι και οι 50 Τούρκοι σε δικό τους μαχαλά.







Οι κάτοικοι παλαιότερα ζούσαν στη εύφορη περιοχή δυτικά του ποταμού Λύκου, αλλά μετά την κατάληψη της Νικόπολης από τους Οθωμανούς, έχασαν αυτά τα εδάφη, πολλοί εξισλαμίστηκαν και άλλοι ήρθαν σ’ αυτό το μέρος και με τα χρόνια έγιναν όλοι τουρκόφωνοι.
Υπάρχει και μια άλλη εκδοχή, ότι το χωριό δημιουργήθηκε από Έλληνες ιππότες (σπαχήδες) από την Ήπειρο, οι οποίοι πολέμησαν ως μισθοφόροι με το σουλτάνο Μουράτ Δ΄ εναντίον των Περσών και μετά τη νίκη του στο Βαν το 1635, διασκορπίστηκαν και εγκαταστάθηκαν σε διάφορα μέρη. Μάλιστα η προφορική παράδοση λέει ότι από αυτούς τους Έλληνες ιππότες της Ηπείρου προέρχονται οι οικογένειες Αλέξογλου, Πουλγάρογλου, Τοπάλογλου, Γαγιόγλου, Κεϊσογλου, Γιωρπάλογλου, Κόντογλου, Τσιρικτζόγλου, Γιακώφογλου, Ραφαήλογλου και Γιαϊλόγλου.





Στο κέντρο του χωριού υπήρχε ο ναός της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος, με μεγάλο και ψηλό κωδωνοστάσιο. Η καμπάνα ήταν δωρεά του Ιωακείμ Καγιόγλου, που είχε μεταναστεύσει στη Ρωσία. Την καμπάνα την έφεραν το 1924 στην Ελλάδα ο Γεώργιος Αλέξογλου και ο Μιχαήλ Καμπουρίδης και την παρέδωσαν στο ναό της Αγίας Παρασκευής στη Ραψάνη Καβάλας.
Μέσα στο Ισπαχή-μαχαλεσί υπήρχαν τα παρεκκλήσια του Αγίου Γεωργίου και του Αγίου Γρηγορίου, άλλο ένα του Αγίου Γεωργίου στο νεκροταφείο του χωριού και του Αγίου Παντελεήμονος έξω από το χωριό, στο οποίο γινόταν μεγάλο πανηγύρι.




Δίπλα στην εκκλησία ήταν το λιθόκτιστο διώροφο σχολείο, που κτίστηκε το 1883 και είχε 80 μαθητές. Σ’ αυτό το σχολείο δίδαξαν οι Μιχαήλ Γιωρπαλίδης, Χρύσανθος Τοπαλίδης, Αναστάσιος Ραφαηλίδης, όλοι Σπαχότες, καθώς και ο Παύλος Γαλεάδης από την Μπάλτζανα, ο Αβραάμ και η Μαρία Κέλογλου ή Κωνσταντινίδη από το Αλησάρ και ένας Ιορδάνης από τα Αλούτζια.





Μετά το 1914 οι κάτοικοι υπέστησαν τα πάνδεινα από την υποχρεωτική στράτευση στα αμελέ-ταμπουρού, τις αγγαρείες, τις επιτάξεις ζώων και τροφίμων. Το 1917, όσοι επέζησαν εκτοπίστηκαν στο Τσάγγιρι της Κασταμονής, μετά από πεζοπορία 90 ημερών.
Μετά την ανακωχή μερικοί επέστρεψαν στο Ισπαχή-μαχαλεσί, άλλοι έμειναν στην περιοχή της Αμάσειας και οκτώ οικογένειες μετανάστευσαν στο Νιού Τζέρσεϊ των ΗΠΑ.  Από όσους επέστρεψαν στο χωριό, μερικοί εξορίστηκαν πάλι στο Χαλέπι και τελικά, μέσω Βηρυτού, ήρθαν πρόσφυγες στην Ελλάδα.
Οι Σπαχότες εγκαταστάθηκαν στην Καβάλα, στο Ζυγό, στον Αμυγδαλεώνα, στη Βέργη Σερρών, μερικοί στον Πειραιά, τέσσερις οικογένειες στις Κρηνίδες, μία οικογένεια στα Αμισιανά, τέσσερις οικογένειες στη Θεσσαλονίκη, μία στα Τρίκαλα και δύο στη Ρωσία.

ΥΓ: Η ανάρτηση αφιερώνεται στο Σπαχότα φίλο και «συνταξιδευτή» Σάββα Καλεντερίδη και στη μνήμη της γιαγιάς του Ναζλούς από το Ισπαχή-μαχαλεσί και τη Χάχαβλα.

1 σχόλιο:

  1. Χουπερίν
    σ' ευχαριστώ για την αφιέρωση και για το δρόμο που ανοίγεις σ' αυτό το ταξίδι μνήμης.
    Με συγκινείς αφάνταστα.
    Μακάρι να φανώ αντάξιος της φιλίας σου.

    Σάββας Καλεντερίδης

    ΑπάντησηΔιαγραφή