Νικόπολις - Γαράσαρη - Sebinkarahisar - Susehri.

Σας κάνουν ..κλικ; Καλώς ήρθατε!

Τρίτη, 29 Μαΐου 2012

Έσκιονε



Βρίσκεται στα βορειοδυτικά της Νικόπολης, στους πρόποδες του βουνού Κετούτ και μεταξύ του ρωμέϊκου χωριού Χατζήκιοϊ και των μουσουλμανικών Ισιρίλ, Ταραπούλ, Ντάστζιλι και Ντερέκιοϊ. Η μουσουλμανική ονομασία του ήταν Ουγουρτζά, όπως ονομάζεται και σήμερα.



Στις αρχές του εικοστού αιώνα είχε 675 κατοίκους, από τους οποίους οι 75 ήταν Τούρκοι. Είχε τέσσερις εκκλησίες, της Παναγίας, του Αγίου Νικολάου, της Αγίας Μαρίνας και του Αγίου Γεωργίου, με τελευταίους ιερείς τον παπα-Αλέξη και τον παπα-Ηλία.



Στο κέντρο του χωριού ήταν το σχολείο με 85 μαθητές, στο οποίο μεταξύ άλλων δίδαξαν παλαιότερα ο παπα-Βασίλειος και ο Σταύρος Κιογνιουκλής και τα τελευταία χρόνια ο Σάββας Σαββίδης και ο Θεόδωρος Νικολαϊδης.
Κοντά στο χωριό ήταν τα βουνά Κουρούμ και Αλάν-τεπε, με πυκνά δάση και οι γιαϊλάδες Γαλτουρούμ, Σέλ-τερε και Ουζούν-ουλούχ.


Κατά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο οι κάτοικοι του Έσκιονε δεν εκτοπίστηκαν, αλλά τράβηξαν πολλά από τους Τούρκους των διπλανών χωριών και από τα αποσπάσματα του στρατού. Στις 17 Ιανουαρίου 1916, ένα τέτοιο απόσπασμα μπήκε στο χωριό και έκαψε τα σπίτια 20 οικογενειών, με τη δικαιολογία ότι είχαν στρατεύσιμους που λιποτάκτησαν. Φεύγοντας από το χωριό πήραν μαζί τους 20 αιχμάλωτους, τους οποίους έσφαξαν στη διαδρομή προς Ρεφαγιέ και Κεμάχ.
Οι αρπαγές ζώων, τροφίμων και ιματισμού συνεχίστηκαν και οι κάτοικοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν το χωριό λόγω πείνας και δυστυχίας.
Μετά την ανακωχή επέστρεψαν και τότε τους βοήθησε ο Μητροπολίτης Γερβάσιος με τη χορήγηση ζώων, τροφίμων και σπόρων, για να μπορέσουν να ξαναστήσουν τη ζωή τους.


Η σχετική ηρεμία κράτησε μέχρι την εμφάνιση του Τοπάλ Οσμάν στην περιοχή. Μια ημέρα του 1921 τσέτες μπήκαν στο χωριό και βρήκαν μόνο 10 άνδρες, αφού οι υπόλοιποι, με τις γυναίκες και τα παιδιά, είχαν προλάβει να φύγουν στα βουνά. Οι τσέτες πήραν όλα τα ζώα του χωριού και τους 10 αιχμαλώτους και έφυγαν για τη Νικόπολη. Στο δρόμο τους συνάντησε ένας ντόπιος Τούρκος, ο Οσμάν εφέντης, ο οποίος είπε στον επικεφαλής των τσετών Νουρή αγά ότι οι συγκεκριμένοι είναι καλοί άνθρωποι και πρέπει να τους αφήσει ελεύθερους. Ο αρχιτσέτης πείστηκε και έτσι οι δέκα επέστρεψαν στο χωριό και σώθηκαν, σύμφωνα με την αφήγηση ενός εξ αυτών, του Ανδρέα Παυλίδη.


Στην Ελλάδα ήρθαν πρόσφυγες στα Λευκόγεια Δράμας, στο Νέο Πετρίτσι Σερρών, στην Τριάδα Σιδηροκάστρου, στη Νικόπολη Λαγκαδά, στη Βέροια, στην Άλωρο Αριδαίας, στην Επισκοπή Νάουσας, στο Ριζό Πέλλας και αλλού. 


13 σχόλια:

  1. sygklonistika eyxaristv o paylidhs andreas htan uios moy kapote tvn rotisa ua hueles na pas sto xvriosoy sto eskione apantise oxi ta matiamoy toyrko na min janadoyne ezise sthn episkopa naoysas aloi eskoynelides h itan karypidhs adamidhs antoniadhs anastasiadh mixailidis kai emis h aslan paylidhs kai mayridis

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. παρακαλω αν καπιοσ γνοριζει κατι για των παυλιδη σταυρο του γεωργιου απο το εσκιονε εμενε στην ζαροβα αδερφιατου ηταν ο παπουσ μου ιορδανησ ο γιαναγασ η κερασα και ησοφια ηταν παντρεμενοσ μετην σοφια ηοπια οταν ηρθε στην ελαδα ευκαρπια δεν των δεχτικε ετσι εφιγε στη ζαροβα και χαθικαν τα ιχνι του ευχαριστω

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Οι Παυλιδαίοι στο Έσκιονε λέγονταν Παυλόσογλου. Ο Ανδρέας Παυλίδης που εγκαταστάθηκε στην Επισκοπή Νάουσας, ήταν γιός του Παυλόσογλου Ιωάννη του Γεωργίου. Ο Παυλόσογλου Γεώργιος (που πέθανε στο Έσκιονε) είχε γιούς τον ανωτέρω Ιωάννη και το Σταύρο (ο οποίος μάλλον εγκαταστάθηκε στη Ζάροβα-Νικόπολη).

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Παρακαλώ, Μήπως κάποιος γνωρίζει για την οικογένεια Γεωργούση/Γαργαεσογλου, από Εσκιονε.
    Ευχαριστώ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ένας Γαργαετίδης (Γαργαέσογλου) Ελευθέριος του Ιωάννη ήρθε προσφυγας στην Ελλάδα, αλλά δεν έχω δυστυχώς άλλα στοιχεία. Γεωργόσογλου (Γεωργιάδης) υπήρχαν και στο Έσκιονε και στα διπλανά Χατζήκιοϊ, Αλούτζια και Αγού-τερε. Θα βοηθούσε να ξέραμε τα βαφτιστικά ονόματα αυτών που ενδιαφέρεσαι και σε ποιό μέρος εγκαταστάθηκαν στην Ελλάδα. Έτσι ίσως μπορέσουμε να βρούμε την αρχική οικογένεια και το αρχικό όνομα του σογιού, αφού το Γεωεργιάδης είναι μεταγενέστερο.

      Διαγραφή
  5. Γιώργος Χάσογλου5 Ιανουαρίου 2014 - 9:55 μ.μ.

    Οι πληροφορίες που δημοσιεύονται στο Blog είναι τεράστιας αξίας για τους απογόνους των Ελλήνων του Πόντου. Μελετώντας τις αναρτήσεις βρίσκεσαι κοντά στη ζωή των παππούδων και γιαγιάδων μας στην παλιά πατρίδα.
    Αν και έχω αρκετές γνώσεις για τον παππού μου και την γιαγιά μου θα ήθελα να ρωτήσω για περαιτέρω πληροφορίες ώστε να ρίξω όσο είναι περισσότερο δυνατό φώς στο σκοτάδι του χρόνου.
    Λοιπόν το όνομα του παππού μου είναι Γεώργιος Χάσογλου του Λαζάρου και κατάγεται από το Έσκιονε. Έφυγε από την πατρίδα το 1912 με εισιτήριο για την Αμερική που του προμήθευσε ένας θείος του δικηγόρος από την Κωνσταντινούπολη. Ο λόγος ήταν ότι ήθελε να αποφύγει την στρατιωτική θητεία στην Τουρκία. Κατέβηκε από το καράβι στην Θάσο και από κει πήγε στην Θεσσαλονίκη, που είχε μόλις απελευθερωθεί. Κατατάχθηκε στον ελληνικό στρατό και πήρε μέρος στο δεύτερο βαλκανικό πόλεμο και στον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο. Μετά την ανταλλαγή πήγε στο Νέο Πετρίτσι, όπου βρήκε την αδελφή του Δέσποινα (Κριστάνα). Η άλλη του αδελφή χάθηκε στη χαλαρδία. Από ότι άκουσα ξαναγύρισε στο Έσκιονε και παντρεύτηκε ένα Τούρκο. Επίσης στο Πετρίτσι ήρθαν 3 άλλοι χασογλάντ. Ο παππούς μου παντρεύτηκε την Κυριακή Σπανίδου από το Ουλούτσουχουρ, που ήρθαν με την αδελφή της και τον ανεψιό της Θεοχάρη στο Νέο Πετρίτσι.
    Για περισσότερες πληροφορίες θα ήμουν ευγνώμων.
    Ευχαριστώ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αγαπητέ Γιώργο Εσκιουνότα, οι Χασάντ` ήταν αρκετά μεγάλο σόι στην πατρίδα (5-6 οικογένειες) και στην Ελλάδα εγκαταστάθηκαν στο Νέο Πετρίτσι Σερρών και στην Τέρπυλλο Κιλκίς.
      Το σπίτι του προπάππου σου Λάζαρου (μαζί με μάντρα, αχυρώνα και λαχανόκηπο δύο στρεμμάτων) βρισκόταν στο μαχαλά Καρύτε (ή Καρετιέ όπως το έλεγαν οι Εσκιουνότες) και είχαν γείτονες οικογένειες από τους Στεφανάντ` (Στεφάνογλου-Στεφανίδης), από τους Γεραναστάσογλου ή Κυραναστάσογλου (Χάμπογλου-Χαμπίδης), από τους Γαριπάντ` (Καρίπογλου), από τους Ισκεντεράντ` (Αλεξανδρίδης), από τους Μουχάλογλου (Εμμανουηλίδης ή Μιχαήλογλου ή Μιχαηλίδης), από τους Πορφυλάντ` (Πορφύλογλου-Πορφυλίδης) από τους Παράσογλου (Παρασχόγλου) και από τους Παπάζογλου (Παπαδόπουλος). Είχαν δώδεκα χωράφια δημητριακών, συνολικά 58 στρέμματα, σε διάφορες τοποθεσίες (Καραβά, Γίτζελε, Τζιατακλάρ, Κού-τεπε, Παϊράμ-τερέ, Ασλάν-ταρλα. Αγτζέ-παζαρ κλπ) και ένα άλογο.
      Θα μ` ενδιέφερε να μάθω το βαφτιστικό όνομα της αδερφής που γύρισε στο Έσκιονε. Έχουνε μείνει αρκετοί πίσω σ` αυτό το χωριό...

      Όσον αφορά τη γιαγιά σου την Κυριακή, ήταν κόρη του Δαμιανού Κιοσέογλου (Σπανίδη) από το Ουλού-τσουχουρ και ο Θεοχάρης ήταν γιός του αδερφού της Κωνσταντίνου. Το πατρικό τους σπίτι ήταν μέσα στο χωριό και δίπλα είχε χτίσει και ο Κωνσταντίνος το δικό του. Συνολικά είχαν περίπου σαράντα στρέμματα χωράφια σε διάφορες τοποθεσίες του χωριού.
      Ο προπάππος σου ο Δαμιανός είχε αδερφό Κοσμά και στη Φωτεινή Καστοριάς εγκαταστάθηκαν οι γιοί του Θωμάς και Πέτρος (δηλαδή πρώτα ξαδέρφια της γιαγιάς σου).
      Άλλα δύο αδέρφια με το όνομα Κοσμάς και Δαμιανός Κιοσέογλου ή Σπανίδης, γιοί του Σάββα, εγκαταστάθηκαν στο Νέο Πετρίτσι. Αυτοί πρέπει να ήταν ξαδέρφια του προπάππου σου.

      Αυτά τα ολίγα από μένα.

      Διαγραφή
    2. Γιώργος Χάσογλου7 Ιανουαρίου 2014 - 9:34 μ.μ.
      Αγαπητέ Χουπερήν,
      μετά από τόσα χρόνια να παίρνεις καινούριες πληροφορίες είναι τουλάχιστον συγκινητικό και απροσδόκητο. Σε ευχαριστώ ιδιαίτερα για την χαρά που μου έδωσες.
      Το όνομα της αδελφής του παππού μου που έμεινε στο Έσκιονε χάθηκε στο χρόνο. Ούτε ο πατέρας μου ξέρει η θυμάται το όνομα της θείας του. Ο παππούς μιλούσε πολύ σπάνια και με πολύ πόνο για την αδελφή του και μόνο μετά από επίμονες ερωτήσεις μου. Το όνομά της μου το είπε αλλά το ξέχασα. Πάντως έλεγε έμεινε χριστιανή. Αν ήταν μόνο ευχή η αληθεύει δεν το ξέρω. Μετά από πολλά χρόνια, θα ήταν τέλη της δεκαετίας 60 αρχές 70 επισκέφτηκε το Έσκιονε ο μόνος Χασάντ μέχρι τώρα που ξαναπήγε στην πατρίδα, ο Σάββας και έφερε τα χαιρετίσματα του γιού της --------. Από τότε δεν ξαναέμαθα τίποτε. Στον παππού μου η ιδέα να επισκεφτεί την πατρίδα του προκαλούσε τόσο πόνο που δάκρυζε. Πέθανε χωρίς να ξαναδεί τον τόπο του κύρ του. Βέβαια εγώ θα ήθελα να μάθω όσο πιο πολλά, αφού το έχω τάξει τόσο στον εαυτό μου αλλά και στα παιδιά μου.
      Σε ευχαριστώ ακόμη μια φορά εγκάρδια
      Γιώργος

      Διαγραφή
    3. Μου φτάνει το όνομα που μου έδωσες. Πιστεύω πως θα βρω άκρη αυτό το καλοκαίρι. Για ο,τιδήποτε νεώτερο θα σε ενημερώσω. Απλά το σβήνω από την ανάρτηση για ευνόητους λόγους...

      Διαγραφή
    4. Βρήκα και κάτι άλλο που αφορά τον παππού σου. Όταν ξεκίνησε για την Αμερική, πιστεύω πως πήγαινε να βρει τον ξάδερφό του Χάσογλου Ηλία. Αυτό είχε πάει το Μάϊο του 1910 στισ ΗΠΑ, μαζί με άλλους Γαρασαρότες και είχε εγκατασταθεί στη Νέα Υόρκη στη Mallory Avenue του Μανχάτταν.

      Διαγραφή
    5. Γιώργος Χάσογλου19 Ιανουαρίου 2014 - 7:03 μ.μ.

      Σε ευχαριστώ πολύ. Κατά σύμπτωση ένας γιός μου ονομάζεται Ηλίας. Μήπως έχεις και άλλες πληροφορίες για τον θείο Ηλία; Παιδιά, διεύθυνση;
      Γιώργος

      Διαγραφή
    6. Δυστυχώς δεν έχω κάτι άλλο, παρά μόνο οτι αρχικά έμενε στη Mallory Avenue του Staten Island. Δεν ξέρω αν παρέμεινε στις ΗΠΑ ή αργότερα ήρθε στην Ελλάδα, ούτε αν υπάρχουν απόγονοι. Αν βρω κάτι άλλο θα σε ειδοποιήσω.

      Διαγραφή
    7. Στελλα Προφυλλιδου24 Μαΐου 2015 - 6:56 μ.μ.

      Γιωργο, ειμαι απο Νεο Πετριτσι. Οι προγονοι μου ηρθαν απο Εσκιονε. Εχουμε αρκετους Χασογλου εδω.

      Διαγραφή