Σεβασμιώτατε Καλαβρύτων, δεν είμαστε «τουρκόσποροι» όσοι τιμούμε τον Οικουμενικό Πατριάρχη!

Του Νίκου Πετρίδη

   Αλγεινή εντύπωση και ικανή αγανάκτηση προκαλούν τα νέα «επεισόδια» με πρωταγωνιστή το Μητροπολίτη Καλαβρύτων. Ο Σεβασμιώτατος κ. Αμβρόσιος, παίρνοντας ως αφορμή τις διαδικασίες εκλογής τριών νέων Μητροπολιτών, αλλά και την πρόσφατη τοποθέτηση του νεοεκλεγέντος Μητροπολίτη Αδριανουπόλεως ως Πατριαρχικού εκπροσώπου στην Αθήνα, κοινοποίησε ανοικτή επιστολή προς τον Οικουμενικό Πατριάρχη.

Αν έγραφα ένα μυθιστόρημα για τον τάφο του Αλέξανδρου…

   Αρχαιολόγος δεν είμαι. Πάντα όμως με συγκινούσε αυτή η επιστήμη, η συνήθως μοναχική πορεία των λειτουργών της, ο ακάματος σεβασμός στη λεπτομέρεια, το «σκουπάκι», οι ερμηνείες, η σύνθετη σκέψη που ακροβατεί μεταξύ φαντασίας και πηγών.

   Τα μαθήματα της Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο τα γευόμουν με χαρά και ενδιαφέρον. Προϊστορική, Κλασική, Βυζαντινή, Μεταβυζαντινή. Πάντα κάτι καινούργιο μάθαινα. Ένα νέο παράθυρο άνοιγε για να πετάξει η φαντασία μου, βασισμένη σε στοιχεία, πηγές και ευρήματα.

   Παρ` όλα αυτά, η δική μου προδιαγεγραμμένη ρότα ήταν προς την κατεύθυνση της Ιστορίας, το μεγάλο μου έρωτα και βάσανο.

   Αυτή όμως είναι μια άλλη ιστορία.

   Ο Αλέξανδρος ήτανε πάντα βιδωμένος στο νου μου. Η πορεία του, η ορμή του, η τόλμη και οι αναζητήσεις του, η κληρονομιά και η καταλυτική προσφορά του σ` αυτό που λέμε ότι ανήκουμε και είμαστε σήμερα.

   Παρακολουθώ λοιπόν κι εγώ την υπόθεση του λόφου Καστά στην Αμφίπολη εδώ και δύο χρόνια, όταν πρωτακούστηκαν οι πρώτες εκτιμήσεις από την Κατερίνα Περιστέρη. Ακολούθησε ο εντοπισμός του περιβόλου, η ανακοίνωση στην ετήσια Αρχαιολογική Συνάντηση της βόρειας Ελλάδας και φέτος το καλοκαίρι όλα όσα έχουν κινήσει το πανελλήνιο και το παγκόσμιο ενδιαφέρον.

Ο Αβράμης επιστρέφει στην πατρίδα - Avram, mezunlar günü.

   Και επειδή από το πρωί διαβάζω διάφορα "κουλά" στο διαδίκτυο, ο Αβράμης Παπαδόπουλος είναι από το Λάκκωμα Χαλκιδικής, όπως και ο Στέφανος (Κλάους) Αθανασιάδης του ΠΑΟΚ. Οι Πόντιοι του Λακκώματος είναι πρόσφυγες από τη Χαψάμανα των Κοτυώρων και συγκεκριμένα από τους οικισμούς Μεσαλάν, Αντούζ, Εγριπέλ και Περνετζούχ. Από την πλευρά της μητέρας του, κατάγεται από τους Βαρυτιμάντες του χωριού Σεμέν (περιοχή Τσάμπασιν, Μητρόπολη Κολωνίας και Νικοπόλεως). 
   Εντάξει, είπαμε στους χορούς και στα τραγούδια γεμίσαμε από Ματσούκα. Μη θέλετε και όλους τους ποδοσφαιριστές δικούς σας :)

Τζανοί/Πετράντες στην Ολυμπιάδα

   Στην Ολυμπιάδα Ελασσώνος είχαμε την ευτυχία να γνωριστούμε από κοντά με ένα ακόμα κλαδί του δέντρου των Τζανών/Πετράντων. Από τη Νικόπολη στο Ματζιγκέρτ του Καρς και μετά στην Ολυμπιάδα πρόσφυγες, είχαν την ευκαιρία να ξαναβρεθούν οι συγγενείς στον Αμυγδαλεώνα Καβάλας πριν από πολλά χρόνια. Τώρα τους γνωρίσαμε κι εμείς και είναι σίγουρο ότι δε θα χάσουμε πιά αυτήν την επαφή.
   Στη φωτογραφία ο Παύλος Πετρίδης (ο Παύλον τη Πιπέρας) με τη γυναίκα του Παρθένα Παπαδοπούλου (θυγατέρα του παπά-Θεοφάνους) και τα παιδιά τους Ευστάθιο (σήμερα παπά-Στάθης Πετρίδης), Γεώργιο (σύζυγος Παναγιώτας Ασσυχίδου) , Μαρίκα (σύζυγος Στάθη Φυριλλίδη) και Ερμιόνη (σύζυγος Νικολάου Ταμουρίδη). Μαζί τους η σύζυγος του Σάββα Πετρίδη (που σκοτώθηκε στον εμφύλιο), Μαρία Τσαχουρίδου και ο εγγονός του παπά-Θεοφάνους, Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος.

Τάγμα Νικοπολιτών

Από του μεσονυκτίου της σήμερον, ενισχυτικές μονάδες του Τάγματος Νικοπολιτών

συνδράμουν τα όμαιμα τμήματα εν Ολυμπιάδι Ελασσώνος.

Αι ημέτεραι δυνάμεις, αγωνίζονται σθεναρώς...

Εις στιγμιότυπον εν διαλείμματι των "μαχών",
Σάββας Καλεντερίδης, Νικόλαος Πετρίδης, Μιχαήλ Χατζεϊπίδης, 
Δανιήλ Εμμανουηλίδης, Στρατηγός Γεώργιος Ταμουρίδης.

Ολυμπιάδα Ελασσώνος 2014

   Από τη Νικόπολη του Πόντου στο Ματζιγκέρτ του Καρς και από εκεί στην Ελλάδα. 

   Η πορεία των συμπατριωτών μας της Ολυμπιάδας, με τους οποίους συναντηθήκαμε το προηγούμενο σαββατοκύριακο. Συμμετείχαμε κι εμείς στο ετήσιο αντάμωμά τους, παρουσιάσαμε τον «Ιμπραχίμ, ο γιός του Ηρακλή», γνωρίσαμε νέους φίλους και συγγενείς, πήραμε νέες πληροφορίες για την κοινή μας ιστορική πορεία, δεχθήκαμε την αγάπη των Νικοπολιτών της Ολυμπιάδας και επαληθεύσαμε όσα ξέραμε για ένα ισχυρό κάστρο της Νικοπόλεως επάνω στον Όλυμπο. 

   Ευχαριστούμε θερμά όλους τους κατοίκους της Ολυμπιάδας, τον Πολιτιστικό Σύλλογο και τον Πρόεδρο Μιχάλη Χατζεϊπίδη, όλους τους φίλους, συμπατριώτες και συγγενείς εκ Νικοπόλεως. Η υποδοχή και η φιλοξενία τους ήταν πραγματικά εκτός πάσης προσδοκίας. Αισθανόμαστε υποχρεωμένοι και επιφυλασσόμαστε για ανταπόδοση. Ο δεσμός μας με τους Νικοπολίτες της Ολυμπιάδας έχει ρίζες αιώνων και θα ενδυναμωθεί περισσότερο στο άμεσο μέλλον. 

(18 φωτογραφίες)

Espira... to horafi`m

Το "Έσπειρα" βρίσκεται στην Κωνσταντινούπολη

και είναι ένας από τους πόλους της σύγχρονης μαυροθαλασσίτικης πρωτοπορίας.

Διανοητικά, ιδεολογικοπολιτικά και ψυχικά, αυτά τα παιδιά βρίσκονται ...αλλού...

Παύλος Εμμανουηλίδης - Κασσιτερά Ροδόπης

Έκιτι Νικοπολίτη original.

Ατός καλά εξέρ` το γαίμαν και την ρίζαν`ατ...

Ομάλιν Νικοπόλεως, με γαρασαρώτικη λαβή χεριών

Προαιώνιος δεσμός, αδιάσπαστος και ακατάλυτος...

Γιατί δεν πάω στην Παναγία Σουμελά

Πριν από μένα, μόνο μια γενιά Τζανών/Πετράντων γεννήθηκε στη σύγχρονη Ελλάδα. Όλες οι προηγούμενες γενιές των προγόνων μου, γεννήθηκαν στον Πόντο. 
Στη σύγχρονη Ελλάδα βρίσκονται τα οστά και τα ταφία του πατέρα μου Βασιλείου και του πάππου μου Νικόλα. Τα οστά του λυκοπάππου μου Μανουήλ, του αρκοπάππου μου Γρηγορίου και όλων των υπολοίπων προπατόρων, βρίσκονται στον Πόντο.
Εκεί δηλαδή που διάφοροι λαοί, από αρχαιοτάτων χρόνων, αναμίχθηκαν, ζυμώθηκαν, πολέμησαν, παντρεύτηκαν, γέννησαν και πλήθυναν.
Από τον αρχαιοελληνικό αποικισμό, την εξάπλωση του Μεγάλου Αλεξάνδρου, την Ελληνιστική εποχή, τη Ρωμαϊκή επέκταση, τον εκχριστιανισμό και τη μετεξέλιξη σε Ελληνορωμαϊκή Αυτοκρατορία, την ημετέρα Ρωμανία. 

Ψαθήρια Νικοπόλεως

Ψαθήρια Νικοπόλεως, σων Τζανάντων το σάτζ`.

Αμόν ατά σίλε να έσετε, Γαρεσαρέτ`...

7 Αυγούστου, Γενοκτονία των Ασσυρίων - 7 of August, Assyrian Genocide

   Η τρίτη μεγάλη Γενοκτονία των αρχών του 20ου αιώνα, μαζί με αυτές των Ελλήνων και των Αρμενίων. Περισσότεροι από 250.000 χριστιανοί Ασσύριοι δολοφονήθηκαν, στο πλαίσιο της εθνοκάθαρσης που ξεκίνησε με τους Νεότουρκους και συνεχίστηκε στον Α Παγκόσμιο Πόλεμο. Από τα προαιώνια εδάφη τους οι περισσότεροι επιζώντες αναγκάστηκαν να φύγουν πρόσφυγες σε όλο τον κόσμο. Στη Ρωσία, στην Ελλάδα, Ιράκ, Συρία, Σουηδία, Ολλανδία, Γερμανία, ΗΠΑ, Καναδά κλπ. 
   Σήμερα το κίνημα για την αναγνώριση της Γενοκτονίας τους συνεχίζει να γιγαντώνεται και οι νέες γενιές δεν ξεχνούν την πατρίδα τους και τη θρησκεία τους, όπου κι αν βρίσκονται στον πλανήτη. Πάντα μαζί τους η ιστορική σημαία των χριστιανών Ασσυρίων, με το αστέρι της Βηθλεέμ.

Τραπεζούντα 1916 - Η είσοδος του ρωσικού στρατού

   Στο κινηματογραφικό ντοκουμέντο παρουσιάζουμε αρχικά πλάνα από το ναυτικό βομβαρδισμό τουρκικών στρατιωτικών θέσεων στην Τραπεζούντα και στα περίχωρα. Αμέσως μετά βλέπετε την είσοδο του ρωσικού στρατού στην πόλη, στις 15 Απριλίου 1916, την υποδοχή των κατοίκων και σκηνές από δρόμους και πανηγυρισμούς. Στη συνέχεια πλάνα μουσουλμάνων προσφύγων που εγκαταλείπουν την πόλη και στο τέλος η υποδοχή που επιφύλαξαν ο Μητροπολίτης Χρύσανθος, ο Δήμαρχος Ιωάννης Τριφτανίδης και άλλοι πρόκριτοι, στο Μεγάλο Δούκα και Αρχιστράτηγο της Ρωσικής Αυτοκρατορίας Νικόλαο Νικολάγιεβιτς, τον Ιούλιο του 1916. Ίσως είναι τα μοναδικά σωζόμενα κινηματογραφικά πλάνα που εμφανίζεται ο Μητροπολίτης Χρύσανθος στην Τραπεζούντα, αλλά και πολλοί άλλοι Έλληνες της πόλης, αφού η πλειοψηφία των Αρμενίων είχε εκλείψει από το 1915.
   Για τον ιστορικό αυτά τα πλάνα είναι πραγματικός θησαυρός. Βλέπουμε δεκάδες πρόσωπα, πολλά εξ αυτών σε κοντινά πλάνα. Βλέπουμε το ντύσιμο των αστών, τα φέσια, βλέπουμε και μερικούς χωρικούς με πασλούκια, βλέπουμε ζίπκες στους μουσουλμάνους πρόσφυγες, αλλά και μέσα στην πόλη. Βλέπουμε τον ιερέα με το σταυρό στο χέρι. Ποιός να είναι άραγε; Επέζησε; Πού κατέληξε; Βλέπουμε τους πιτσιρικάδες να ακολουθούν την πορεία των Ρώσων και ξαναθυμόμαστε τις ανάλογες σκηνές της νιότης του Δημήτρη Ψαθά, όπως τις περιγράφει στη "Γη του Πόντου". Όσοι κατάγονται από την Τραπεζούντα μπορούν να φανταστούν σ` αυτά τα πρόσωπα τους παππούδες και τους προπαππούδες τους. 
   Έκιτι πατρίδα!! Έκιτι Τραπεζούντα, της Ρωμανίας μονάκριβο πετράδι...

Τραπεζούντα - Απρίλιος 1916

   Κινηματογράφηση της Τραπεζούντας, μετά την κατάληψή της από τα ρωσικά στρατεύματα, στις 15 Απριλίου 1916. Η ρωσική κατοχή κράτησε σχεδόν δύο χρόνια. Μετά την Οκτωβριανή επανάσταση του 1917, οι Ρώσοι εγκατέλειψαν τα κατεχόμενα εδάφη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και έτσι στην Τραπεζούντα μπήκε πάλι τουρκικός στρατός το Φεβρουάριο του 1918. Από τότε άρχισε μαζική εγκατάλειψή της από Έλληνες κατοίκους, οι οποίοι κατέφυγαν αρχικά κυρίως στο κοντινό Βατούμ και στη συνέχεια σε άλλες περιοχές της Ρωσικής Αυτοκρατορίας. 
   Το κινηματογραφικό αυτό ντοκουμέντο είναι μοναδικό για την ιστορία του Ποντιακού Ελληνισμού και μας δίνει μια εικόνα για το πώς ήταν η πρωτεύουσα των Κομνηνών στα μέσα του Α Παγκοσμίου Πολέμου. Δηλαδή την εποχή της ακμής του ελληνισμού στη χιλιοτραγουδισμένη Τραπεζούντα.

Κινηματογραφική λήψη από το 1915

   Ίσως το παλαιότερο κινηματογραφικό ντοκουμέντο που διαθέτουμε με χορευτικό θέμα. Η λήψη έγινε σε στρατόπεδο Τούρκων αιχμαλώτων, μετά τη ρωσική προέλαση μέχρι το Κελκίτ και τη Χερίανα. Τα ενδυματολογικά στοιχεία που μπορούμε να ξεχωρίσουμε, σε συνδυασμό με τα ιστορικά δεδομένα, μας οδηγούν στο να εντοπίσουμε σ` εκείνη την περιοχή του Πόντου την προέλευση των χορευτών. Φίλοι γνώστες των χορευτικών ζητημάτων, εκτιμούν οτι πρόκειται για τύπο του χορού διπάτ` ή γετίερε, που όντως ήταν διαδεδομένος σ` εκείνο το γεωγραφικό χώρο. Κάθε περαιτέρω πληροφορία και εκτίμηση, είναι ευπρόσδεκτη.

Ιμπραχίμ, ο γιός του Ηρακλή - Καστέλλον/Ασαρτζούχ Νικοπόλεως

Αφιερωμένο σε όσες και όσους έχουν ήδη διαβάσει τον "Ιμπραχίμ", 

για να ταξιδέψουν πάλι στις σελίδες του, με ήχο και εικόνα.

Πόντου Ανάθρεμμαν - Γρηγόρης Τσαλγατίδης 2011

Ο Γρηγόρης Τσαλγατίδης είναι ένας από τους σημαντικότερους κατασκευαστές

ποντιακής λύρας και άφησε εποχή με το Κορτσόπον στην Αθήνα.

Η οικογένειά του από την Κόρατζα της Νικοπόλεως

μετανάστευσε στο Ναριμάν του Καυκάσου

και τελικά ήρθαν πρόσφυγες στο Κοκκινόχωμα Καβάλας.

Εκεί κατοικεί πλέον και ο Γρηγόρης Τσαλγατίδης, όπου διατηρεί και το εργαστήριό του.

part 1 of 4

part 2 of 4

part 3 of 4

part4 of 4

Πόντου Ανάθρεμμαν - Σοφία Παπαδοπούλου 2010

Η Σοφία Παπαδοπούλου άφησε εποχή στο ποντιακό τραγούδι.

Το πατρικό της είναι Αμαραντίδου

και η οικογένειά της ήρθε από τη Λίτζασα Νικοπόλεως

μετά την ανταλλαγή πληθυσμών στην Πυλαία Έβρου.

part 1 of 4

part 2 of 4

part 3 of 4

part 4 of 4

"Ιμπραχίμ, ο γιός του Ηρακλή" - Παρουσίαση στη Νικόπολη Θεσσαλονίκης

   Ευχαριστούμε θερμά όλους τους κατοίκους της Νικόπολης για την υποδοχή που μας επιφύλαξαν την Παρασκευή 18/7/2014 και την τόσο όμορφη ατμόσφαιρα που δημιουργήθηκε μεταξύ συμπατριωτών καταγομένων από τη Νικόπολη του Πόντου. Ιδιαίτερες ευχαριστίες στη διοίκηση του συλλόγου "Προφήτης Ηλίας", σε όλους τους τοπικούς εκπροσώπους των Νικοπολιτών, στον Παύλο Στεφανίδη, στον Παύλο Γαλεγαλίδη, στον Πρόεδρο των απανταχού Ολυμπιαδιτών Μιχάλη Χατζεϊπίδη (που για μια ακόμη φορά έσπευσε για να συναντηθούμε) και όλους ανεξαιρέτως τους συμμετέχοντες στην εκδήλωση. 

Το ταξίδι συνεχίζεται... (με πιστούς συνοδοιπόρους το Νίκο Τζανίδη και το Στέλιο Κενανίδη).

 (12 φωτογραφίες)

Σάββας Ταμουρίδης, Λίτζασα Νικοπόλεως, 1913-2014

Σάββας Ταμουρίδης

3 Σεπτεμβρίου 1913 Λίτζασα Νικοπόλεως

18 Ιουλίου 2014 Πυλαία Έβρου. 

   Μας άφησε σήμερα το πρωί ο τελευταίος Λιτζασινός πρόσφυγας, γεννημένος στη Νικόπολη. Ο παππούς Σάββας Ταμουρίδης εκπροσωπούσε για όλους εμάς τη ζωντανή "ρίζα" με την πατρίδα. Τώρα πάει να συναντήσει τους κεκοιμημένους Ταμουράντες, Τζανάντες, Σκεντεράντες, Τζαχράντες, Ουρεηλάντες, Ποτουράντες, Βεζυράντες, Κανοτάντες και λοιπούς Λιτζασινούς φίλους και προγόνους του. 
   Καλό ταξίδι παππού Σάββα. Σε ευχαριστούμε για όλα αυτά που μας "έδωσες" από την πατρίδα.