Κουρδικό σουνέτι...

Κουρδικό σουνέτι (περιτομή). 

Οι μουσαφιραίοι προσέρχονται κατά οικογένειες 

και οι οικοδεσπότες τους υποδέχονται ...θορυβωδώς.

Νικόπολις - Μαυρόκαστρον - Γαρέσαρη - Gareysar - Şebinkarahisar

Ακρίτας κάστρον έκτιζεν κι Ακρίτας περιβόλιν,

σ` έναν ομάλ`, σ` έναν λιβάδ`, σ` έναν `πιδέξιον τόπον.

Όσα του κόσμου τα φυτά, εκεί φέρ` και φυτεύει,

κι όσα του κόσμου τ` αμπελιά, εκεί φέρ` κι αμπελώνει,

κι όσα του κόσμου τα νερά, εκεί φέρ` κι αυλακώνει,

κι όσα του κόσμου τα πουλιά, εκεί πάν` και φωλεύουν.

Πάντα κελάιδναν κι έλεγαν, πάντα να ζει Ακρίτας...

Δύο χρόνια πριν...

   Τέτοιες μέρες, στα τέλη Σεπτεμβρίου του 2013, το πληκτρολόγιο είχε πάρει «φωτιά». Ξετυλιγόταν η ιστορία τεσσάρων φίλων από τη Νικόπολη, στα 1914-1915. Ο Ηρακλής, ο Ιμπραχίμ, ο Καραμπέτ και ο Γιάννης. Ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, η υποχρεωτική στράτευση, η μετανάστευση στις Ηνωμένες Πολιτείες, η επιστροφή, η εξέγερση, η πολιορκία στο κάστρο, η πυρκαγιά, η σφαγή, η καταστροφή και η αυλαία του δράματος. Η πορεία των τεσσάρων φίλων μέσα στην καταιγίδα της ιστορίας. Νικόπολη, Κερασούντα, Κωνσταντινούπολη, Πειραιάς, Νέα Υόρκη, Μέριλαντ, Γιούτα, Νεβάδα και επιστροφή…
   Φιλίες, συγκρούσεις και ανταγωνισμοί στο μεσόγειο Πόντο. Στον «άγνωστο» Πόντο. Μια ιστορία που κυλάει μέσα στην Ιστορία. Η φυλή, το αίμα, η γλώσσα, η θρησκεία, η φιλία, η αγάπη, το μίσος. Όλα αυτά που κάνουν τους ανθρώπους, πρόβατα και θεριά…

   Το βίντεο αφιερωμένο σε όσους συνταξίδεψαν μαζί μου στις σελίδες του "Ιμπραχίμ" και στα χνάρια των τεσσάρων φίλων. Στα χνάρια της ιστορίας μας…

Νίκος Πετρίδης

Γαράσαρη δαγκωτό...

Στον Αμυγδαλεώνα ψηφίσαμε... Γαράσαρη δαγκωτό λέμε...

Τάμζαρα Νικοπόλεως.

Για να έρθουμε στα ίσα μας... Κι όποιος δεν καταλαβαίνει...

Χοροί και πανηγύρια...

   Μέσα στον Αύγουστο έγινε άλλο ένα φεστιβάλ παραδοσιακών χορών στη γειτονική μας Τουρκία. Από την Ελλάδα συμμετείχε ένας ποντιακός σύλλογος (δεν έχει σημασία ο ακριβής προσδιορισμός). 
   Για μια ακόμη φορά δημιουργούνται σκέψεις για τα όρια που πρέπει να έχουν υπόψη τους όλοι οι υπεύθυνοι και διοικούντες τους συλλόγους. Ή ακόμη και η άποψη οτι δεν πρέπει να υπάρχει κανένα όριο. 

   Στη συγκεκριμένη φωτογραφία βλέπουμε την ελληνική συμμετοχή και δίπλα της τη συμμετοχή από τα Σκόπια. Η πινακίδα που κρατάνε γράφει "Μακεδονία" και το όνομα του συλλόγου είναι "Γκότσε Ντέλτσεφ". Δηλαδή το όνομα του αρχικομιτατζή της ΕΜΕΟ, τον οποίο σήμερα διεκδικούν και ερίζουν περί της καταγωγής του και οι Σκοπιανοί και οι Βούλγαροι. Παραδίπλα βλέπουμε και μια άλλη σημαία. Είναι αυτή της λεγόμενης "Τουρκικής Δημοκρατίας της Βορείου Κύπρου". Μάλιστα πήραν το δεύτερο βραβείο στο φεστιβάλ (προφανώς με "αδιάβλητες" διαδικασίες).
   Διερωτώμαι: Οι συμπατριώτες μας που χόρεψαν και φωτογραφήθηκαν δίπλα στους Σκοπιανούς, προφανώς δεν κατοικούν στη Μακεδονία, αφού αυτήν την έχουν άλλοι στις ταμπέλες τους. Η παρουσία ως ισότιμου κράτους των κατεχομένων της Κύπρου, προφανώς δεν ενοχλεί κανέναν.
   Και καταλήγω: Προφανέστερον όλων, οτι εγώ κάνω λάθος. Πρώτιστον όλων οι χοροί και οι "πολιτιστικές ανταλλαγές", άνευ ορίων. Απολογούμαι λοιπόν και σιωπώ. Ξανά πίσω στο καβούκι μου...

Περί ομοιότητας χορών...

   Αρκετοί φίλοι συμπατριώτες επικοινώνησαν σήμερα μαζί μου, προκειμένου να ζητήσουν την άποψή μου για μια δημοσίευση στο διαδίκτυο. Πρόκειται για ένα βίντεο με κούρδικο χαλάι, το οποίο ο συντάκτης συσχετίζει με το νικοπολίτικο ομάλιν. Ο τίτλος είναι "Το κουρδικό χαλάι θυμίζει το ποντιακό ομάλ' Νικόπολης" και μέσα στο κείμενο αναφέρει: "Το κουρδικό χαλάι είναι ένας χορός που έχει πολλές ομοιότητες με το δικό μας, το ποντιακό ομάλ Νικόπολης".
   Έχω πει πολλές φορές οτι δεν έχω ιδιαίτερες γνώσεις πάνω στο χορό και στη μουσική. Υπάρχουν άξιοι συμπατριώτες που υπηρετούν αυτό το κομμάτι της παράδοσής μας και γνωρίζουν πολύ περισσότερα από μένα. Εγώ μόνο μπορώ να παρουσιάσω αυτό το βίντεο, με σύγκριση των δύο χορών, όσον αφορά το μέτρο της μουσικής, το ηχόχρωμα, το βηματισμό και την απόδοση. Προσθέτω επίσης οτι η ονομασία "χαλάι" δεν αφορά ένα συγκεκριμένο χορό, αλλά διαφορετικούς, σε όλη την περιοχή της Ανατολίας και μέχρι κάτω στις κουρδικές και συριακές περιοχές.
   Αντίθετα σε όλη την περιοχή του Πόντου, ο όρος είναι "χορόν" (από την αρχαιοελληνική λέξη). Δεν είναι τυχαίο οτι το νικοπολίτικο ομάλιν, οι σημερινοί κάτοικοι της περιοχής το ονομάζουν επίσης "χορόν" και μάλιστα "düz horon", δηλαδή "ομαλός χορός"!!!...

Δεκαπενταύγουστος στη Ρωσία.

Τα ποντιοπούλια γιορτάζουν την Παναγία στην περιοχή του Νοβοροσίσκ. 

Ένας λαός διαιρεμένος, εσαεί πρόσφυγες, 

ξεριζωμένοι από την προαιώνια πατρίδα μας. 

Κι όποιος δεν καταλαβαίνει, δεν ξέρει πού πατά και πού πηγαίνει...

ΔΕΣΠΟΙΝΑ, ημετέρα - Νικόπολις Πόντου.

Αφιερωμένο στην Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου (5ος αιώνας) 

στη Νικόπολη της Ρωμανίας. 

Γη μαρτύρων και ομολογητών, πεδίον δόξης Ακριτών, 

ανέσβηγος ημετέρα πατρίς...

Δεκαπενταύγουστος 2015.

Τι δεν καταλαβαίνεις;

Στην Ελλάδα λέμε: "Μαζεύουμε φουντούκια".

Στον Πόντο λέμε: "Λεπτοκάρυα `σωρεύωμε". (συσσωρεύουμε)

Στην Ελλάδα λέμε: "Θα φάμε γιαούρτι".

Στον Πόντο λέμε: "Οξύγαλαν να τρώγωμεν".

Στην Ελλάδα λέμε: "Φτιάξε τα παντζάρια".

Στον Πόντο λέμε: "Ποίησον τα σεύτλα". (τεύτλα)

Στην Ελλάδα λέμε: "Μάζεψε φράουλες".

Στον Πόντο λέμε: "`Σώρευσον χαμαικέρασα"...

Η χρηματοδοτούμενη «φιλία»…

   Επικοινώνησε σήμερα μαζί μου μία κυρία, Τουρκάλα από τη Σμύρνη. Μου πρότεινε να συμμετάσχω και να συνεισφέρω με τις απόψεις μου σε ένα project με τίτλο «Γεφύρωση των Μέσων Ενημέρωσης Ελλάδας – Τουρκίας».
   Αφού ζήτησα επιπλέον πληροφορίες, έμαθα ότι το έργο αυτό ξεκίνησε από τον Οκτώβριο του 2014 και θα διαρκέσει μέχρι τον Ιανουάριο του 2016. Στόχος του είναι «η ανάπτυξη ενός βιώσιμου διαλόγου σε διάφορα θέματα, ανάμεσα στους δημοσιογραφικούς οργανισμούς Τουρκίας και Ελλάδας μέσω των ΜΜΕ, έχοντας ως βάση την αμοιβαία κατανόηση και συνεργασία».

   Ψάχνοντας λίγο ακόμα έμαθα ότι το έργο χρηματοδοτείται «από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη Δημοκρατία της Τουρκίας» και έχει έδρα τη Σμύρνη. Εκεί πραγματοποιήθηκε και η πρώτη συνάντηση των συμμετεχόντων (δημοσιογράφοι, ακαδημαϊκοί κλπ) από τις δύο πλευρές, με ανταλλαγή δώρων, αναμνηστικών πλακετών και φωτογραφήσεων.
   Δυστυχώς δεν μπόρεσα να βρω πλήρη κατάλογο των Ελλήνων συμμετεχόντων. Οι δύο εταίροι που «τρέχουν» το πρόγραμμα δε φαίνεται να έχουν άλλη ανάλογη εμπειρία στα ελληνοτουρκικά. Μάλιστα το λινκ που παραπέμπει στον εταίρο εξ Ελλάδος, οδηγεί σε ιστοσελίδα γραφιστικής εταιρίας, η οποία όμως είναι «υπό κατασκευή».

Το «ύφος» και η πατρίδα…

   Ο φίλος μου Ιωάννης Ιντζές από τη Γερμανία, μου έστειλε ένα βιντεάκι με καλλιτέχνη που παίζει «γαρεσαρέτ’κα» και με ρώτησε αν έχω κάτι να πω «για το ύφος». Του υποσχέθηκα να απαντήσω δημόσια (άσχετα από τον εν λόγω καλλιτέχνη, του οποίου το όνομα δεν έχει σημασία):
   Εγώ από μουσική και χορούς και «ύφος» ξέρω ελάχιστα, ίσα δηλαδή που να μην το παίζω ξερόλας Πόντιος. Το γονίδιο όμως με βοηθά να καταλάβω τις περισσότερες φορές αν αυτό που ακούω και βλέπω, έχει πραγματική ψυχή μέσα του και δε στηρίζεται μόνο σε νότες και παρτιτούρες και διαβαστούς βηματισμούς.

Οι Αρχηγοί ΓΕΣ...

Ο Τούρκος αρχηγός ΓΕΣ, από τα Πλάτανα Τραπεζούντος.
Ο Έλληνας αρχηγός ΓΕΣ από το Κιρίκιον και τη Μπάλτζανα Νικοπόλεως.
(Τα ...μυτία παρελαύνουν...).

Όταν τα γονίδια είναι ανίκητα...

Χωρίς μουσική υπόκρουση. Χωρίς να μετράνε βήματα από σημειώσεις σεμιναρίων. Χωρίς παραγγέλματα (...πύρ!!!!!!) από χοροδιδάσκαλους. 
Τα πόδια κινούνται αυτόματα, οδηγούμενα από την ψυχή. Ο ρυθμός έμφυτος και τα ξεσπάσματα πηγαία. 
Απόλυτη αρμονία με το φυσικό πατρώο περιβάλλον και την ιστορία... 
Διάλειμμα σε ορεινό σχολείο... Κάπου στη Ρωμανία...

Νικόπολις - Ιούλιος 2015

Πουλώντας σιμίτια, στην κάψα της Αμισού...

Νικόπολις: "Στην καρδιά της Ρωμανίας".

Νικόπολις: "Στην καρδιά της Ρωμανίας"...

Δύο χιλιάδες χρόνια ελληνικής ιστορίας.

Ο κυματοθραύστης του ελληνορθόδοξου Πόντου,

απέναντι σε Πέρσες, Άραβες, Τουρκομάνους και αιρετικούς.

Για είκοσι αιώνες πεδίο δόξας και ηρωισμού ακριτών,

μαρτύρων και ομολογητών.

Pontischer Kulturverein Waiblingen - Die Argonauten 

9-10-2015

Κοντά μας ο κ. Νίκος Πετρίδης.

Σας περιμένουμε...

Στη Μονή της Παναγίας, Νικοπόλεως Πόντου.

Το προσκύνημά μας στην Παναγία της Γαράσαρης

(Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου,

ιδρυθείσα το 475-480 μΧ, από τον Άγιο Ιωάννη τον Ησυχαστή),

στο βράχο της Αναλήψεως, σε υψόμετρο 1.963 μέτρα,

λίγα χιλιόμετρα ανατολικά της Νικοπόλεως.

Αποσπάσματα από ρεπορτάζ του τουρκικού ομίλου ΜΜΕ, DHA.

Προσκύνημα στη Νικόπολη - Ιούλιος 2015

   Ευχαριστώ ολόψυχα τους συμπατριώτες και τα "Ταξίδια Τραπεζούς" του κ. Φωκίωνα Φουντουκίδη, που συμμετείχαν μαζί μου σ` αυτό το προσκύνημα στην προαιώνια πατρίδα μας, τη Νικόπολη Πόντου. Εύχομαι οι ίδιοι, τα παιδιά και τα εγγόνια τους, να μπορέσουν να πραγματοποιήσουν πάλι αυτό το προσκύνημα, γιατί η παρουσία μας εκεί είναι δήλωση εντοπιότητας και κληρονομιάς ελληνορθόδοξης ιστορίας και πολιτισμού από τα βάθη των αιώνων και στους αιώνες των αιώνων...
   Ευχαριστώ επίσης όλους τους φίλους μου στη σημερινή Γαράσαρη, για την υποδοχή και τη φιλοξενία που επιφύλαξαν στους συνταξιδιώτες μου.

Νίκος Πετρίδης

Για την ανακοίνωση της ΠΟΕ και το Φεστιβάλ Χορών 2015

   Διάβασα σήμερα τον καταμερισμό των χορών, που θα παρουσιαστούν στο 11ο Παμποντιακό Φεστιβάλ Ποντιακών Χορών της ΠΟΕ, που θα πραγματοποιηθεί στη Λευκόβρυση Κοζάνης τον Οκτώβριο, όπως έχει αναρτηθεί στον επίσημο ιστότοπο της εν λόγω Ομοσπονδίας. Έχω να παρατηρήσω τα εξής:

   1ον) Μεταξύ των χορών αναφέρεται και ένας με την ονομασία "Ούτσαϊ Γαράσαρης". Τέτοια ονομασία χορού ΔΕΝ υπάρχει. Προφανώς οι συντάκτες του προγράμματος εννοούν το χορό με την τουρκική ονομασία "Ουτς-αγιάχ" (ελληνιστί "τριποδία").

   2ον) Αναφέρεται επίσης ο χορός "Ομάλι Γαράσαρης". Η σωστή ονομασία αυτού του χορού της Νικοπόλεως, είναι "Ομάλιν" και όχι "ομάλι", όπως ακριβώς λέμε "θύριν" και όχι "θύρι", "ορνίθιν" και όχι "ορνίθι", "ρασίν" και όχι "ρασί", "κεντρίν" και όχι "κεντρί", "πυρήφτιν" και όχι "πυρήφτι", "συρίγιν" και όχι "συρίγι" κοκ.

   3ον και σημαντικότερον) Το όνομα της πατρίδας μας είναι "ΝΙΚΟΠΟΛΙΣ". Αυτό το όνομα το έχει εδώ και 2.081 χρόνια, από το 66 π.Χ., όταν ιδρύθηκε. Η ονομασία "Γαράσαρη" (την οποία χρησιμοποιούμε στις ιδιωτικές μας συνομιλίες μέχρι σήμερα), είναι παραφθορά της τουρκικής λέξης "Καραχισάρ", που σημαίνει "Μαυρόκαστρο". Έτσι αποκάλεσαν από τον 7ο μ.Χ. αιώνα οι Άραβες επιδρομείς τη Νικόπολη. Αργότερα το μετέφρασαν οι Τουρκομάνοι στη γλώσσα τους και έμεινε μέχρι τις μέρες μας, ως "Γαρεϊσάρ" με την τοπική προφορά.
   Μπορεί λοιπόν οι Τούρκοι να ονομάζουν "Γαρεϊσάρ" και "Καραχισάρ" τη Νικόπολη, μπορεί εμείς να την αποκαλούμε χαϊδευτικά "Γαράσαρη", όπως και οι πρόγονοί μας, αλλά ένας επίσημος φορέας συλλογικής έκφρασης των Ελλαδιτών ποντιακής καταγωγής, ΔΕΝ ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΑΙ να χρησιμοποιεί σε επίσημα κείμενά του αυτήν την ονομασία. Ούτε βεβαίως τις ονομασίες Σαμσούντα αντί Αμισός, Ορδού αντί Κοτύωρα, Ερζερούμ αντί Θεοδοσιούπολις κοκ.
   Όπως στο ίδιο πρόγραμμα της ΠΟΕ, αναγράφεται ο χορός "σαρίκουζ" ως Αργυρουπόλεως και όχι ως Κιμισχανάς, έτσι ακριβώς απαιτούμε όλα όσα αφορούν την πατρίδα μας, να συνοδεύονται με τη δισχιλιετή ελληνική ονομασία της. Δηλαδή ΝΙΚΟΠΟΛΗ.
   Είναι κορυφαίο ζήτημα σεβασμού της ιστορίας μας και των προγόνων μας.

-Νίκος Πετρίδης-

ΥΓ: Μετά τη δημοσιοποίηση του ανωτέρω κειμένου, επικοινώνησε μαζί μου ο συντονιστής της Επιτροπής Χορών της ΠΟΕ, κ. Στάθης Παπαδόπουλος, αποδέχεται και συμφωνεί με τις ανωτέρω επισημάνσεις οι οποίες οφείλονται σε αβλεψία και με διαβεβαίωσε οτι οι διορθώσεις θα γίνουν άμεσα. Η εξέλιξη αυτή είναι πολύ θετική και τον ευχαριστώ.