Ευχαριστούμε θερμά όλους τους κατοίκους της Νικόπολης για την υποδοχή που μας επιφύλαξαν την Παρασκευή 18/7/2014 και την τόσο όμορφη ατμόσφαιρα που δημιουργήθηκε μεταξύ συμπατριωτών καταγομένων από τη Νικόπολη του Πόντου. Ιδιαίτερες ευχαριστίες στη διοίκηση του συλλόγου "Προφήτης Ηλίας", σε όλους τους τοπικούς εκπροσώπους των Νικοπολιτών, στον Παύλο Στεφανίδη, στον Παύλο Γαλεγαλίδη, στον Πρόεδρο των απανταχού Ολυμπιαδιτών Μιχάλη Χατζεϊπίδη (που για μια ακόμη φορά έσπευσε για να συναντηθούμε) και όλους ανεξαιρέτως τους συμμετέχοντες στην εκδήλωση.
Το ταξίδι συνεχίζεται... (με πιστούς συνοδοιπόρους το Νίκο Τζανίδη και το Στέλιο Κενανίδη).
Μας άφησε σήμερα το πρωί ο τελευταίος Λιτζασινός πρόσφυγας, γεννημένος στη Νικόπολη. Ο παππούς Σάββας Ταμουρίδης εκπροσωπούσε για όλους εμάς τη ζωντανή "ρίζα" με την πατρίδα. Τώρα πάει να συναντήσει τους κεκοιμημένους Ταμουράντες, Τζανάντες, Σκεντεράντες, Τζαχράντες, Ουρεηλάντες, Ποτουράντες, Βεζυράντες, Κανοτάντες και λοιπούς Λιτζασινούς φίλους και προγόνους του. Καλό ταξίδι παππού Σάββα. Σε ευχαριστούμε για όλα αυτά που μας "έδωσες" από την πατρίδα.
Τα μαύρα χαπάρε έρθανε τη Ρωμαίοις τη Γαρέσαρης. Αούτο εν`
το στερνόν βραδίν σην πατρίδαν. Σφαλίζουνε
οι Ασαρτζουγώτ` τα χαμαιλέτας σο ποτάμιν και τα χάνε σον δρόμον. Κάσες ποιούνε οι
Λιτζασινοί με τα εικόνας τ` Αγιώρ`. Έρημα τα τέσσαρα σαπχανά`ες σο Καταχώρ`,
σην Καϊλούκαν, σο Κοϊνίκι, σην Κόρατζαν. Γιομάτα τα εκκλησίας σον εσπερινόν.
Μερ θα πάγωμεν;
Ντο θα πούγουμεν; Και ποίος θ` απομείν` για τα καντήλας, τα ταφία; Τα χτήνια
επήραν οι Τρούκ`, τ` οσπίτια εμούν χαλάγιν θα ίνουνται, τα κεπία θα
ξεραίνουνται. Ο Θεόν πα μερ είναι; Τ` ομμάτια τ` ας στρέφει τη Ρωμαίοις…
Απόγευμα Τρίτης
24 Ιουνίου 1924. Να το χωνέψουν δε μπορούν, πως τούτη θε νά`ναι η τελευταία τους
νυχτιά στη Νικόπολη. Αυτοί, τα «τέκνα ομολογητών και τέκνα μαρτύρων» του
Μεγάλου Βασιλείου, του Τζανίωνος οι Καστελλιώται αφανιστές των Μανιχαίων, του
Κατακαλώνος Κεκαυμένου το κατάφρακτον αλλάγιν, οι βανδοφόροι του Τάγματος
Κολωνειατών, της Θεοδώρας Κομνηνής οι τελευταίοι αμύντορες.
Θ` αφήσουν πίσω τους
αιώνων ιστορία και ταφία αμέτρητων κεκοιμημένων προγόνων. Αυτοί που στάθηκαν
για δυό χιλιάδες χρόνια ακρίτες και βιγλάτορες της ρωμιοσύνης και της ορθοδοξίας.
Που δεν αφήσανε ποτέ χωρίς ρωμαίικα πατήματα κι ανάσες και μιλήματα τούτα εδώ
τα όρη της Νικόπολης.
Θα ξημερώσει
αύριο και θ` ανεβούν τον Παρυάδρη, στη στράτα για την Κερασούντα. Μ` όσα
μπορούν να πάρουνε μαζί. Αλλά χωρίς την καρδιά τους και το μυαλό τους, που θα μείνουνε
για πάντα στη Νικόπολη.
Κι είναι μακρύ
αυτό το ανθρωπολόγι. Τζανοί-Πετράντες και Μανουηλάντες, Ζααπάντες και
Σιδηράτοι, Ιορδανάντες, Ζεϊτάντες, Δαβιδάντες, Καλτζάντες και Σαμλάντες,
Στεφανάντες, Κοντελάντες, Πιριτσαλάντες και Χαλάντες. Κι έρχονται απ` τη
Λίτζασα οι Ταμουράντες κι οι Τζαχράντες, οι Αλεξανδράντες, οι Αμάραντοι, οι Ευαγγελάντες,
οι Βεζυράντες, οι Γαβριηλάντες, οι Κανωτάντ` και οι Κυλινδηράντ` κι οι
Κοτασάντες, οι Μεϊτάντες, οι Ουρεηλάντες, οι Ποτουράντες κι οι Πουρουτάντες. Κι
οι Καταχωρέτες με τους Ασιχάντες, τους Τσοχανταράντ` και τους Τζαχαλάντες, τους
Πουτζάντ`, τους Καλπάντ` και τους Καλπάχ, τους Ζουμπουλάντες, τους Ζεπιράντες, τους
Κεκράντ`, τους Τζεμιντζάντες, τους Σπαθάντες, τους Γιωσηφάντες. Κατεβαίνουνε κι
απ` τ` άλλα τα ρασία. Καρατζάδες και Τουνουσαίοι, Τζιμενάντ`, Γρηγοράντες,
Καλετζάντες, Μελάντες, Γιοβανάντες, Πακαταράντες, Τζεντεμέδες, Κενάντες,
Μαρουφάντες, Καβαζίτες και Χουπανάντες και… και… και… και…
Κι αυτός ο
δρόμος που έχουνε μπροστά τους είναι χωρίς επιστροφή…
Τη Νικόπολη Θεσσαλονίκης επισκεφθήκαμε μαζί με το φίλο Καταχωρέτα και Πρόεδρο του Πολιτιστικού Συλλόγου Αμυγδαλεώνα Καβάλας, Θεόδουλο Τσοχαταρίδη.
Η υποδοχή και η φιλοξενία του συμπατριώτη μας Εσκιουνέτα, Παύλου Στεφανίδη και των υπολοίπων Νικοπολιτών ήταν πραγματικά μοναδική και τους ευχαριστούμε θερμά. Μιλήσαμε για την προγονική μας πατρίδα, μοιραστήκαμε γνώσεις και πληροφορίες, κάναμε καταγραφή κεκοιμημένων πρώτης γενιάς στο κοιμητήριο και συζητήσαμε για την εκτενή παρουσίαση που θα κάνουμε στις 18 Ιουλίου, με λεπτομερή στοιχεία για όλες τις οικογένειες που εγκαταστάθηκαν στη Νικόπολη και για τους οικισμούς καταγωγής τους, το Έσκιονε, το Χατζήκιοϊ, τη Λάπα, τα Αλούτζια, το Όβατζουχ, το Αλατζά-χαν, το Ουλού-τσουχουρ, το Κατήκιοϊ, το Γούζουλου, το Μοντολάς, το Μέντεμε, το Πισιούρ, τη Ρεφαγιά, το Σογιούτ-πελέν κλπ.
Το πιό σημαντικό και συγκινητικό για εμάς, ήταν οτι οι σημερινοί κάτοικοι αυτού του πανέμορφου και ατόφια Γαρασαρέτικου οικισμού του νομού Θεσσαλονίκης, μιλούσαν συνέχεια τη γλώσσα των προγόνων μας από την πατρίδα. Ένα πραγματικό κάστρο της Νικοπόλεως στην Ελλάδα, που επιμένει να κρατά ψηλά το βάνδον του Τάγματος Νικοπολιτών.
Αδερφέ Παύλε Στεφανίδη, σε ευχαριστούμε για τη φιλοξενία και ετοιμαζόμαστε για τις 18 Ιουλίου.
Μία ευχάριστη έκπληξη μας περίμενε κατά την πρόσφατη
επίσκεψή μας στην Κατερίνη. Ο δραστήριος Πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Απανταχού
Ολυμπιαδιτών, Μιχάλης Χατζεϊπίδης, μας προμήθευσε το λεύκωμα που τιτλοφορείται «Ολυμπιάδα
Ελασσόνας – Οι ρίζες μας – Απ` τον Καύκασο στην Ελλάδα». Στην έκδοση αυτή καταγράφονται
819 καταγόμενοι από το Ματζικέρτ (η πλειοψηφία των οποίων ήταν Νικοπολίτες
μετανάστες) με όσα στοιχεία κατάφεραν να συγκεντρώσουν.
Συγχαίρουμε τον Πρόεδρο και όλα τα μέλη του Συλλόγου γι`
αυτήν την προσπάθεια, τους ευχαριστούμε για τη θερμή υποδοχή που μας επιφύλαξαν
και προγραμματίζουμε ήδη να βρεθούμε μαζί τους στην Ολυμπιάδα, κατά τις ετήσιες
εκδηλώσεις τους.
Ελπίζουμε ότι θα μπορέσουμε κι εμείς να συνεισφέρουμε με
δικά μας στοιχεία, ώστε η προσπάθεια αυτή να ολοκληρωθεί.
Στο πλαίσιο του 15ου Φεστιβάλ Ποντιακού Προσφυγικού Βιβλίου, βρεθήκαμε στην Κατερίνη για την παρουσίαση του "Ιμπραχίμ, ο γιός του Ηρακλή". Η φιλοξενία και η υποδοχή των συμπατριωτών μας ήταν κάτι περισσότερο από θερμή και τους ευχαριστούμε για την τιμητική πρόσκληση που μας απηύθυναν.
Οφείλουμε να αποδώσουμε εύσημα στον Πρόεδρο, το Διοικητικό Συμβούλιο και όλα τα μέλη του Ποντιακού Συλλόγου Κατερίνης "Παναγία Σουμελά", για την άρτια οργάνωση επί σειρά ετών αυτής της έκθεσης βιβλίου. Πραγματικά η εικόνα με τις πολυάριθμες εκδόσεις (πολλές εξ αυτών σπάνιες) από τη βιβλιοθήκη του Συλλόγου, στην κεντρική πλατεία της Κατερίνης και τους επισκέπτες - αναγνώστες, ήταν πολύ ευχάριστη και ενθαρρυντική.
Ευχόμαστε καλή δύναμη και καλή συνέχεια στην "Παναγία Σουμελά" της Κατερίνης, μαζί με τα συγχαρητήριά μας για την πλούσια και πολυεπίπεδη δραστηριότητα και προσφορά του Συλλόγου.
(Το κείμενο περιλαμβάνεται
στον επετειακό τόμο «Πόντος, προαιώνια πατρίδα» των εκδόσεων ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ και
του ΦΑΡΟΥ ΠΟΝΤΙΩΝ ΠΑΤΡΩΝ, που κυκλοφόρησε το Μάιο 2014).
Ο FerudunzadeOsman, γεννήθηκε
στην Κερασούντα το 1883 (ή αρχές του 1884) και η οικογένειά του ήταν από τις
λίγες μουσουλμανικές που δραστηριοποιούνταν στο εμπόριο φουντουκιών, αφού σ`
αυτό κυριαρχούσαν οι Έλληνες της πόλης.
Οι αποθήκες και το σπίτι τους βρισκόταν στην
παραλιακή συνοικία Hacı Hüseyin, στην
ανατολική πλευρά της πόλης, μετά τις ελληνικές συνοικίες Κόκκαρη και Τσιναρλάρ.
Παππούς του ήταν ο İsmailKaptan και γονείς του ο Hacı MehmetEfendiκαι
η ZeynepHanım.
Από μικρός δούλεψε στην οικογενειακή
επιχείρηση και πολλές φορές ταξίδεψε στον Εύξεινο Πόντο, μεταφέροντας τα
προϊόντα τους σε πελάτες τους στο Βατούμ, στην Τραπεζούντα, στα Κοτύωρα, στην
Αμισό και αλλού. Ίσως αυτή η δραστηριότητα και τα ταξίδια, να ήταν η αιτία για
την προτίμησή του να συχνάζει σε μικρομάγαζα της παραλίας και να
συναναστρέφεται με χαμάληδες, βαρκάρηδες, ναυτικούς και λαθρέμπορους της
εποχής.
Αντίθετα με τον αδερφό του, ο Οσμάν έμεινε
αγράμματος και τελικά δεν επελέγη αυτός από τον πατέρα τους για να διευθύνει
την επιχείρηση. Αυτή η απόφαση μάλλον δυσαρέστησε τον Οσμάν, γι` αυτό και
αλλάζει επάγγελμα. Συνεταιρίζεται με δύο Έλληνες, με ένα πριονιστήριο στον
ποταμό Ασκάνιο (Aksuderesi) λίγα χιλιόμετρα ανατολικά της Κερασούντας. Έχει ήδη
παντρευτεί την HatunPanazHanım, κόρη του PanazoğluHacı İsmailAğa και μαζί της θα αποκτήσει δύο αγόρια, τον Ismail και το Mustafa.
Ένα νέο βιβλίο παρουσίασαν οι Εκδόσεις Πελοπόννησος και ο
Φάρος Ποντίων Πατρών, με την ευκαιρία της 19ης Μαΐου, ημέρα μνήμης για την
Ποντιακή Γενοκτονία.
Το εξώφυλλο της έκδοσης κοσμεί το έργο της ζωγράφου-αγιογράφου
Σοφίας Αμπερίδου, «Το κάλεσμα της ποντιακής μούσας» και συνολικά υπάρχουν
έντεκα ενότητες:
